Μπορεί η επιλογή του να εργαζόμαστε από το σπίτι να αποτελέσει τη λύση στο σύγχρονο δημογραφικό πρόβλημα; Η απλή απάντηση, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη, είναι ναι. Μια πρόσφατη παγκόσμια έρευνα αποκαλύπτει ότι η τηλεργασία συνδέεται άμεσα με υψηλότερα ποσοστά γεννητικότητας. Με απλά λόγια, για τους εργαζόμενους ανθρώπους, ο περισσότερος χρόνος στο σπίτι μεταφράζεται σε περισσότερες γεννήσεις.
Η μελέτη, η οποία διεξήχθη από τον Steven J. Davis και τους συνεργάτες του και δημοσιεύθηκε από το Εθνικό Γραφείο Οικονομικών Ερευνών των ΗΠΑ (NBER) με τίτλο "Work from Home and Fertility", εξέτασε δεδομένα από 38 χώρες, συμπεριλαμβανομένων και ευρωπαϊκών κρατών, σε ένα δείγμα ενηλίκων ηλικίας 20 έως 45 ετών.
Τι δείχνουν οι αριθμοί: Η επίδραση της τηλεργασίας
Η έρευνα εξέτασε τη συνολική γονιμότητα, η οποία ορίζεται ως ο αριθμός των παιδιών που έχει ήδη αποκτήσει ένα ζευγάρι, συν τα παιδιά που σχεδιάζει να αποκτήσει στο μέλλον.
Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά:
- Όταν κανένας από τους δύο συντρόφους δεν εργάζεται από το σπίτι, ο μέσος όρος παιδιών ανά γυναίκα είναι 2,26.
- Αν η γυναίκα εργάζεται από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, ο αριθμός αυτός ανεβαίνει στο 2,48.
- Αν και οι δύο σύντροφοι εργάζονται εξ αποστάσεως τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, η γεννητικότητα αυξάνεται κατά 0,32 παιδιά, φτάνοντας στο 2,58 ανά γυναίκα.
- Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μάλιστα, η αύξηση αυτή είναι ακόμα μεγαλύτερη, αγγίζοντας τα 0,45 παιδιά ανά γυναίκα.
- Είναι ενδιαφέρον ότι αν μόνο ο άνδρας εργάζεται από το σπίτι, η αύξηση είναι πιο περιορισμένη (2,36 παιδιά), γεγονός που δείχνει ότι η ευελιξία της μητέρας παίζει τον πιο καθοριστικό ρόλο.
Γιατί η τηλεργασία φέρνει περισσότερα παιδιά;
Πώς εξηγείται όμως επιστημονικά αυτή η σύνδεση; Οι ερευνητές καταλήγουν σε τρεις βασικές πιθανότητες, οι οποίες ουσιαστικά συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: η εργασία από το σπίτι κάνει τη ζωή των γονιών πιο εύκολη.
Καλύτερος συνδυασμός καριέρας και φροντίδας: Η τηλεργασία διευκολύνει τις γυναίκες και τους συντρόφους τους να συνδυάσουν την ανατροφή των παιδιών με την αμειβόμενη εργασία, οδηγώντας τους στην απόφαση να μεγαλώσουν την οικογένειά τους.
Στρατηγική επιλογή εργασίας: Οι οικογένειες που θέλουν να κάνουν παιδιά επιλέγουν συνειδητά θέσεις εργασίας που προσφέρουν τη δυνατότητα τηλεργασίας.
Δημιουργία "φιλικών" συνθηκών: Η ύπαρξη τέτοιων θέσεων διευρύνει τις τρέχουσες και μελλοντικές ευκαιρίες για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος φιλικού προς την οικογένεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η τάση δεν είναι παροδική. Οι ερευνητές βρήκαν "σαφείς αποδείξεις" ότι τα ποσοστά γεννητικότητας αυξάνονται με τις ευκαιρίες τηλεργασίας, τόσο πριν από την πανδημία (2017-2019) όσο και μετά από αυτήν (2023-2025).
Η εικόνα στην Ευρώπη και τον κόσμο
Η επίδραση της τηλεργασίας στα εθνικά ποσοστά γεννητικότητας διαφέρει από χώρα σε χώρα, κυρίως λόγω των μεγάλων αποκλίσεων στα ποσοστά υιοθέτησης αυτής της πρακτικής. Για παράδειγμα, στους εργαζόμενους 20-45 ετών, το ποσοστό όσων εργάζονται από το σπίτι τουλάχιστον μία μέρα την εβδομάδα κυμαίνεται από μόλις 21% στην Ιαπωνία έως 60% στο Βιετνάμ.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η τηλεργασία παραμένει σχετικά ασυνήθιστη. Αντίθετα, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχει την τρίτη θέση παγκοσμίως και την πρώτη στην Ευρώπη, με το 54% των εργαζομένων να δουλεύει με υβριδικό ή απομακρυσμένο μοντέλο.
Η έκθεση εκτιμά ότι αν οι χώρες αυξήσουν τα ποσοστά τηλεργασίας στα επίπεδα των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και του Καναδά, έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν σημαντικά τη γεννητικότητά τους. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, η τηλεργασία υπολογίζεται ότι ευθύνεται για το 8,1% των συνολικών γεννήσεων (περίπου 291.000 γεννήσεις ετησίως) – μια επίδραση μεγαλύτερη από εκείνη των κρατικών δαπανών για την προσχολική φροντίδα.
Παρά τα θετικά στοιχεία, οι ερευνητές προειδοποιούν πως η επιθυμία για τηλεργασία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και η πρακτικότητά της διαφέρει ανάλογα με τη δουλειά. Πολιτικές που επιβάλλουν οριζόντιες λύσεις για όλους, το μόνο που θα καταφέρουν είναι να δημιουργήσουν δυσαρεστημένους εργαζόμενους και χαμηλότερη παραγωγικότητα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει και σχετική έκθεση του Κοινοβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου, η ευέλικτη εργασία ωφελεί αποδεδειγμένα περισσότερο από όλους τους γονείς, τους φροντιστές και τα άτομα με αναπηρία, επιτρέποντάς τους να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας, χωρίς να θυσιάσουν την οικογενειακή τους ζωή.

