Οι γονείς -ειδικά μικρών παιδιών -σπάνια ξεκουραζόμαστε στις καλοκαιρινές διακοπές με τα παιδιά. Το να ταξιδεύεις με παιδιά, άλλωστε, σπάνια είναι μια εύκολη και ήρεμη υπόθεση. Έχουμε να αντιμετωπίσουμε αμέτρητα εμπόδια, από το πώς θα καταφέρουμε να κοιμηθούν τα παιδιά στο ταξίδι μέχρι το να βρούμε παραλίες και εστιατόρια φιλικά προς τις οικογένειες. Για κάποιο λόγο, όμως, όσο κι αν κουραστούμε, πάντα επιστρέφουμε με την ικανοποίηση ότι τα παιδιά "ευχαριστήθηκαν το καλοκαίρι". Και πάντα βλέπουμε τα παιδιά μας λίγο πιο μεγάλα και λίγο πιο ώριμα τον Σεπτέμβρη.
Το ταξίδι και οι καλοκαιρινές διακοπές δεν είναι απλώς μια διασκεδαστική εμπειρία για τα παιδιά. Οι πιο δυνατές αναμνήσεις μας είναι από τα καλοκαίρια της παιδικής μας ηλικίας. Γιατί οι γονείς είχαν περισσότερο χρόνο, γιατί παίζαμε όλη μέρα και βλέπαμε τη γιαγιά και τα ξαδέλφια. Κάναμε τρέλλες και μετρούσαμε παγωτά και βουτιές.

Σύμφωνα με την ψυχολόγο Dr. Patricia Brito, τα ταξίδια για τα παιδιά είναι ένα πανίσχυρο αναπτυξιακό εργαλείο. Όπως εξηγεί σε άρθρο του Forbes: "Το ταξίδι δεν είναι απλά αναψυχή, μπορεί να γίνει ένα ισχυρό αναπτυξιακό εργαλείο όταν το προσεγγίζουμε με πρόθεση. Τα παιδικά χρόνια που είναι γεμάτα εμπειρίες τείνουν να καλλιεργούν ισχυρότερη συναισθηματική νοημοσύνη, προσαρμοστικότητα, αυτοπεποίθηση, περιέργεια και διαπροσωπικές δεξιότητες, που όλες είναι όλο και πιο σημαντικές στον σύγχρονο κόσμο".
Πώς ωφελούνται τα παιδιά από ένα ταξίδι;
Από ψυχολογική άποψη, οι διακοπές αναπτύσσουν τη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών, τις μεταγνωστικές τους ικανότητες (το να σκέφτονται, δηλαδή, τον τρόπο που σκέφτονται) και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Μια ταξιδιωτική εμπειρία μπορεί να διεγείρει τη γνωστική και αισθητηριακή ανάπτυξη των παιδιών με τον πιο φυσικό τρόπο.
"Τα παιδιά και οι νέοι που ταξιδεύουν αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι ο κόσμος είναι μεγαλύτερος, έχει περισσότερες αποχρώσεις και είναι πιο διασυνδεδεμένος από το άμεσο περιβάλλον τους", αναφέρει η Dr. Brito. Τα παιδιά επεξεργάζονται συνεχώς ένα νέο περιβάλλον, προσαρμόζονται σε άγνωστες ρουτίνες, παρατηρούν διαφορετικούς κοινωνικούς κανόνες και μαθαίνουν πώς να αλληλεπιδρούν με ανθρώπους έξω από τον καθημερινό τους κόσμο".
"Αυτές οι στιγμές μπορούν να χτίσουν αυτοπεποίθηση, περιέργεια, ενσυναίσθηση και ανεξαρτησία πολύ πέρα από ό,τι μπορεί να μετρηθεί ακαδημαϊκά ή να μαθευτεί σε μια σχολική αίθουσα", τονίζει η ψυχολόγος και προσθέτει: "Τα νέα περιβάλλοντα ενεργοποιούν την προσοχή, τη μνήμη, τη γλώσσα, την παρατήρηση και την εκτελεστική λειτουργία με τρόπους που είναι δύσκολο να αναπαραχθούν μόνο σε δομημένα σχολικά περιβάλλοντα".
Το απόλυτο "Digital Detox" που έχουν ανάγκη
Το να "αποσυνδεόμαστε" κατά τη διάρκεια των διακοπών είναι ακριβώς αυτό που χρειάζονται και τα παιδιά μας. Η Dr. Brito μάς κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: "Βλέπουμε αυξανόμενα επίπεδα υπερδιέγερσης, άγχους και συναισθηματικής αποσύνδεσης σε παιδιά που μεγαλώνουν σε έντονα ψηφιακά περιβάλλοντα. Το ταξίδι, ιδιαίτερα το πιο αργό και πιο καθηλωτικό ταξίδι, διακόπτει αυτόν τον κύκλο. Επανασυνδέει τα παιδιά με την ανθρώπινη αλληλεπίδραση, τη φύση, τον αυθορμητισμό και τις γειωμένες αισθητηριακές εμπειρίες που υποστηρίζουν μια πιο υγιή συναισθηματική ανάπτυξη".
Το ταξίδι προσκαλεί τα παιδιά να παρατηρήσουν, να κάνουν ερωτήσεις, να αλληλεπιδράσουν και να απαντήσουν στον κόσμο σε πραγματικό χρόνο, αντί να τον καταναλώνουν παθητικά μέσα από μια οθόνη. Κι αυτό έχει τεράστια σημασία για τη διάρκεια της προσοχής τους, τη συναισθηματική τους ρύθμιση και την κοινωνική τους ανάπτυξη.
Ποιες διακοπές έχουν τη μεγαλύτερη αξία;
Δεν χρειάζεται να ξοδέψεις μια περιουσία για να προσφέρεις αυτά τα οφέλη στο παιδί σου. Η Dr. Brito ξεκαθαρίζει ότι μερικές από τις πιο ισχυρές αναπτυξιακές εμπειρίες συμβαίνουν στις "ενδιάμεσες" στιγμές: όταν πλοηγούμαστε μαζί σε ένα αεροδρόμιο, όταν δοκιμάζουμε ένα άγνωστο φαγητό, όταν ακούμε μια άλλη γλώσσα ή όταν παρατηρούμε πόσο διαφορετικά ζουν οι άνθρωποι σε ένα άλλο μέρος της χώρα μας ή του κόσμου. Αυτά διαμορφώνουν τον τρόπο που τα παιδιά σκέφτονται, νιώθουν και, τελικά, το πώς βλέπουν τον εαυτό τους.
"Τα παιδιά δεν ωφελούνται ψυχολογικά περισσότερο από την πολυτέλεια, αλλά περισσότερο από την παρουσία, τη σύνδεση, την εξερεύνηση και την έκθεση σε νέα περιβάλλοντα και οπτικές", προσθέτει. "Ένα Σαββατοκύριακο εξερεύνησης μιας διαφορετικής πόλης, ο χρόνος στη φύση ή η εμπειρία μιας άλλης κουλτούρας μπορεί να έχει βαθύ αντίκτυπο".
Τα ταξίδια στη φύση και οι πιο χαλαροί ρυθμοί πρέπει να είναι η προτεραιότητά μας, καθώς μπορούν να ηρεμήσουν βαθιά τα παιδιά, ιδιαίτερα σε έναν κόσμο όπου βιώνουν συνεχή διέγερση και γνωστική υπερφόρτωση.

