Το ανήλικο παιδί σου ξόδεψε 500 ευρώ σε ένα online παιχνίδι χωρίς να σε ρωτήσει; Ή ακόμα χειρότερα… έβαλε μια ψεύτικη αγγελία, πήρε τα χρήματα και δεν έστειλε ποτέ το προϊόν, π.χ. πούλησε ένα παλιό κινητό που υπήρχε στο σπίτι;
Ποιος ευθύνεται τελικά; Το παιδί ή οι γονείς; Η δικηγόρος Νανά Παπαδογεωργάκη, μιλώντας στο Themamagers.gr, αναλύει το νομικό πλαίσιο, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των γονεών σε τέτοιες περιπτώσεις.
1. Οι online αγορές από ανήλικους και η δικαιοπρακτική ικανότητα
Ας ξεκινήσουμε από τις αγορές. Το παιδί αγοράζει αντικείμενα μέσα σε ένα παιχνίδι. Στην Ελλάδα, όμως, ένας ανήλικος δεν έχει την ίδια δικαιοπρακτική ικανότητα με έναν ενήλικο:
Κάτω των 10 ετών: Ένα παιδί είναι ανίκανο για δικαιοπραξία, δηλαδή ο νόμος δεν αναγνωρίζει τη δυνατότητα να κάνει μόνο του έγκυρες νομικές πράξεις.
Από 10 ετών και άνω: Ο νόμος τού επιτρέπει να κάνει μόνο συγκεκριμένες νομικές πράξεις και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Παράδειγμα: Ας πούμε ότι ένα 12χρονο μπαίνει μόνο του σε ένα e-shop και παραγγέλνει ένα κινητό αξίας 800 ευρώ, χωρίς να το γνωρίζουν οι γονείς του. Το ότι κατάφερε να ολοκληρώσει τεχνικά την παραγγελία δεν σημαίνει ότι ο νόμος το αντιμετωπίζει σαν έναν ενήλικο που μπορεί να δεσμευτεί ελεύθερα σε μια τέτοια αγορά.
Ένα παιδί 12 ετών έχει περιορισμένη δικαιοπρακτική ικανότητα. Με απλά λόγια, δεν μπορεί από μόνο του να αναλαμβάνει οποιαδήποτε οικονομική υποχρέωση θέλει. Επομένως, μια αγορά 800 ευρώ δεν γίνεται αυτομάτως δεσμευτική για τους γονείς μόνο και μόνο επειδή το παιδί πάτησε "παραγγελία". Το τι θα ισχύσει τελικά εξαρτάται και από τις συγκεκριμένες συνθήκες — για παράδειγμα, αν οι γονείς είχαν συναινέσει ή εγκρίνει την αγορά. Άρα το "πάτησε αγορά, οπότε πληρώνεις" δεν είναι τόσο απλό.
2. Χρήση της κάρτας χωρίς άδεια
Και αν χρησιμοποίησε κρυφά την κάρτα σου; Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χρέωση που έκανε το παιδί επιστρέφεται αυτομάτως από την τράπεζα.
Παράδειγμα: Ένα 13χρονο βρίσκει την κάρτα της μητέρας του και αγοράζει 500 ευρώ σε αντικείμενα μέσα σε ένα παιχνίδι, χωρίς εκείνη να το γνωρίζει. Εδώ έχουμε ένα διαφορετικό ζήτημα. Ο νόμος λέει ότι μια πληρωμή θεωρείται εγκεκριμένη όταν ο κάτοχος έχει δώσει τη συγκατάθεσή του.
Επομένως, αν ο γονέας πραγματικά δεν είχε δώσει άδεια, μπορεί να τίθεται θέμα μη εγκεκριμένης συναλλαγής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αρκεί να πει στην τράπεζα "το έκανε το παιδί μου" και αυτομάτως θα πάρει πίσω τα χρήματα. Θα εξεταστούν οι πραγματικές συνθήκες της συναλλαγής και αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Τι πρέπει να κάνει ο γονιός;
Επικοινωνεί άμεσα με την τράπεζα, όπως ορίζει ο νόμος, και δηλώνει τις συναλλαγές που δεν ενέκρινε.
Το βασικό λοιπόν είναι: άλλο πράγμα "έδωσα στο παιδί την άδεια να χρησιμοποιήσει την κάρτα μου" και άλλο "το παιδί την πήρε και τη χρησιμοποίησε χωρίς να το γνωρίζω". Εάν διαπιστώσετε τέτοιες χρεώσεις, επικοινωνείτε αμέσως με την τράπεζά σας.
3. Ψεύτικη αγγελία από ανήλικο
Πάμε τώρα στο πιο σοβαρό. Ένας ανήλικος ανεβάζει αγγελία ότι πουλάει, για παράδειγμα, ένα κινητό. Ο αγοραστής τού στέλνει 300 ευρώ. Το κινητό όμως δεν υπάρχει και το παιδί εξαρχής δεν είχε σκοπό να στείλει τίποτα. Εδώ δεν μιλάμε πλέον για μια αθώα online αγορά, αλλά μπορεί να μιλάμε για παράνομη συμπεριφορά και οικονομική ζημία σε τρίτο.
Τι γίνεται με τους γονείς;
Και εδώ έρχεται το σημαντικό για τους γονείς: Ο Αστικός Κώδικας προβλέπει ότι αυτός που έχει την εποπτεία ενός ανηλίκου μπορεί να ευθύνεται για τη ζημία που ο ανήλικος προκαλεί παράνομα σε τρίτο.
Όχι όμως αυτόματα.
Ο γονιός μπορεί να απαλλαγεί αν αποδείξει ότι άσκησε την προσήκουσα εποπτεία ή ότι η ζημία δεν μπορούσε να αποτραπεί.
Στην Ελλάδα, τα παιδιά κάτω των 10 ετών είναι ανίκανα για δικαιοπραξία, ενώ οι μεγαλύτεροι ανήλικοι έχουν περιορισμένη δικαιοπρακτική ικανότητα. Άρα μια μεγάλη αγορά που κάνει μόνο του ένα παιδί μέσα σε ένα παιχνίδι δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα όπως μια κανονική αγορά που έκανε ένας ενήλικας.
Το "είναι παιδί" δεν σημαίνει ότι ό,τι συμβαίνει online δεν έχει συνέπειες. Και το "είμαι ο γονιός" δεν σημαίνει ούτε ότι ευθύνομαι πάντα ούτε ότι δεν ευθύνομαι ποτέ.
Η ηλικία του παιδιού, το τι ακριβώς έκανε και το πώς έγινε η συναλλαγή, εάν μπορούσε να αποφευχθεί το συμβάν και ποια ήταν η εποπτεία του γονιού παίζουν καθοριστικό ρόλο για το πώς θα διαχειριστούμε μία τέτοια περίπτωση.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
