Αν έχεις υπάρξει γονιός με μεγαλύτερα παιδιά τότε αποκλείεται να μην έχεις ζήσει τις δύσκολες μέρες που φέρνουν μαζί τα δίχρονα. Εκρήξεις θυμού, ακόμα και γιατί το καλαμάκι είναι πράσινο ή γιατί η μπανάνα είναι κίτρινη. Αν δεν έχεις ή είσαι στην κρίσιμη αυτή ηλικία, ίσως να έχεις ακούσει για τα περιβόητα "Terrible Twos" από άλλους γονείς ή επαγγελματίες υγείας.
Όσο κι αν το αναπτυξιακό αυτό ορόσημο των δύο αποτελεί μια εξίσωση για γερά νεύρα αυτό που μπορώ να σου πω με σιγουριά είναι πως πρόκειται για μια απολύτως φυσιολογική φάση, την οποία περνούν σχεδόν όλα τα παιδιά. Α! Και κουράγιο!
Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο Linda Blair όπως αναφέρει σε άρθρο στο BBC υπάρχουν λόγοι που συμβαίνουν τα Terrible Twos, ενώ δίνει και πρακτικές συμβουλές για το πώς μπορούν οι γονείς να τα διαχειριστούν.
Πώς εκδηλώνονται τα "τρομερά δύο";
Αν το παιδί σου βρίσκεται σε αυτή τη φάση, πιθανότατα ξέρεις ήδη πώς μοιάζει. Τα παιδιά συχνά εμφανίζουν ξεσπάσματα θυμού που κυμαίνονται από ήπια γκρίνια έως έντονες εκρήξεις. Μπορεί να κλαίνε, να ουρλιάζουν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να γίνονται σωματικά επιθετικά με κλοτσιές, χτυπήματα ή δαγκώματα.
Παράλληλα, μπορεί να παρουσιάζουν απότομες εναλλαγές διάθεσης και να γίνονται πιο αντιδραστικά. Μαθαίνουν νέες δεξιότητες που τους δίνουν αυτοπεποίθηση και την επιθυμία για ανεξαρτησία, αλλά συχνά δεν έχουν ακόμη την ικανότητα να κατανοήσουν πλήρως τι κάνουν.
Τι προκαλεί τα Terrible Twos;
"Το πρόβλημα είναι ότι η κατανόηση του παιδιού εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα από την ικανότητά του να εκφραστεί", εξηγεί η Linda Blair. "Και αυτός είναι ο λόγος που εμφανίζονται τα ξεσπάσματα".
Οι εκρήξεις θυμού στα νήπια συνδέονται άμεσα με τη γλωσσική τους ανάπτυξη. Τα παιδιά δεν μπορούν ακόμη να βάλουν σε λέξεις αυτά που νιώθουν ή αυτά που χρειάζονται από τους ενήλικες γύρω τους για να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους.
Πότε ξεκινούν;
"Κάθε παιδικός εγκέφαλος είναι διαφορετικός, αλλά συνήθως αυτή η φάση ξεκινά μεταξύ 18 και 24 μηνών", αναφέρει η Linda. Γι’ αυτό και πολλά παιδιά αρχίζουν να εμφανίζουν όλες αυτές τις συμπεριφορές λίγο πριν ή γύρω από τα δεύτερα γενέθλιά τους. Σε αυτή την ηλικία, το χάσμα ανάμεσα σε όσα καταλαβαίνουν και σε όσα μπορούν να εκφράσουν είναι ιδιαίτερα μεγάλο.
Περνούν όλα τα παιδιά αυτή τη φάση;
Σχεδόν όλα τα παιδιά περνούν σε κάποιο βαθμό, όμως όχι όλα με την ίδια ένταση. Σύμφωνα με τη Linda, αυτό σχετίζεται με τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους.
"Τα πιο παρορμητικά παιδιά δυσκολεύονται περισσότερο να περιμένουν, οπότε είναι πιο πιθανό να έχουν συχνά ξεσπάσματα".
Πότε τελειώνουν;
Να μια ερώτηση που σίγουρα την κάνουν όλοι οι γονείς, αν και τα μαντάτα δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξα. Τα ξεσπάσματα μειώνονται όσο οι γλωσσικές δεξιότητες του παιδιού αρχίζουν να συμβαδίζουν με την εγκεφαλική του ανάπτυξη. Αυτό διαφέρει από παιδί σε παιδί, επομένως μην περιμένεις να εξαφανιστούν μαγικά άμεσα.
"Τα περισσότερα παιδιά αισθάνονται πιο άνετα με τον εαυτό τους και με την έκφρασή τους γύρω στα τέσσερα", λέει η Linda, "αλλά αυτή η περίοδος μπορεί να κρατήσει από τα τρία έως και τα πέντε χρόνια".
Μέχρι την ηλικία που ξεκινούν το σχολείο, ο εγκέφαλος και η γλώσσα τους συνήθως συγχρονίζονται.
Πώς να διαχειριστείς την κρίσιμη αυτή φάση;
Παρατήρησε τα προειδοποιητικά σημάδια και προσπάθησε να αναγνωρίζεις πότε το παιδί πλησιάζει σε ξέσπασμα. "Κάποια παιδιά κοκκινίζουν, άλλα τραβούν τα μαλλιά τους ή κάνουν συγκεκριμένους ήχους. Ο ρόλος σου είναι να γίνεις ντετέκτιβ", λέει η ψυχολόγος.
Συνήθως τα αίτια είναι απλά: κούραση, πείνα ή βαρεμάρα. Μίλα του συνεχώς, η συζήτηση και ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου βοηθούν το παιδί να εκφράζει πιο εύκολα τα συναισθήματά του και άρα να μειώνονται τα ξεσπάσματα.
Γίνε το καλό πρότυπο. Τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας εσένα. Αν αντιδράς ψύχραιμα στις δυσκολίες, είναι πιο πιθανό να κάνουν το ίδιο. "Αν εσύ ξεσπάς, αυξάνεις τις πιθανότητες να ξεσπάσει και το παιδί σου", τονίζει.
Αυτό που χρειάζεται είναι να μην κατηγορείς τον εαυτό σου. Πρόκειται για φυσιολογικό στάδιο. Ζήτησε στήριξη από άλλους γονείς, όχι μόνο για ιδέες, αλλά και για να νιώσεις ότι δεν είσαι μόνη/ος.
Πότε να ζητήσεις βοήθεια
Αν τα ξεσπάσματα είναι πολύ έντονα, επικίνδυνα ή τόσο συχνά που επηρεάζουν σοβαρά την καθημερινότητα της οικογένειας, καλό είναι να μιλήσεις με τον παιδίατρο ή κάποιον ειδικό. Η εξωτερική ματιά ενός επίστήμονα μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν τα αίτια και να δοθούν ουσιαστικές λύσεις.

