Η παιδική ηλικία είναι γεμάτη εξερεύνηση, παιχνίδι και χαμόγελα, αλλά και στιγμές φόβου και ανησυχίας. Κάθε μικρό παιδί, ακόμη και αυτό που μοιάζει θαρραλέο, αντιμετωπίζει στιγμές που κάτι το τρομάζει, κάτι που φαίνεται ακατανόητο ή επικίνδυνο στα δικά του μάτια. Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, αυτές οι φοβίες είναι φυσιολογικές και δείχνουν ότι το παιδί μαθαίνει να κατανοεί τον κόσμο γύρω του.
Οι φόβοι αποτελούν μέρος της ανάπτυξης κι ενώ δεν πρέπει να μας ανησυχούν, πρέπει να τους φροντίζουμε ώστε να τους μετατρέψουμε σε ευακρίες για ανάπτυξη ανθεκτικότητας και αυτοπεποίθησης. Τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τις απειλές και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους μέσα από αυτές τις εμπειρίες πάντα με τη σωστή καθοδήγηση από τους γονείς.
Σε κάθε ηλικία, σύμφωνα με την ψυχολόγο Karen Young, οι φόβοι αλλάζουν και έχουν διαφορετικές αιτίες. Από τους δυνατούς θορύβους και τους ξένους στα βρέφη, μέχρι τις κοινωνικές ανησυχίες και το άγχος για τις επιδόσεις στους εφήβους, οι γονείς χρειάζεται να προσεγγίζουν κάθε ηλικία με κατανόηση, υπομονή και πρακτικές στρατηγικές για να βοηθήσουν τα παιδιά να αισθανθούν ασφαλή και δυνατά.
Οδηγός φόβων ανά ηλικία
Βρέφη και νήπια (0-2 ετών)
Τα βρέφη αντιδρούν έντονα σε δυνατούς ήχους, ξαφνικές κινήσεις και ξένους, επειδή το νευρικό τους σύστημα είναι ακόμη ανώριμο. Ο χωρισμός από τους γονείς προκαλεί άγχος καθώς αρχίζουν να κατανοούν την έννοια της απουσίας και της προσωρινής απομάκρυνσης από τους γονείς.
Προνήπια (3-4 ετών)
Σε αυτήν την ηλικία, η φαντασία των παιδιών ανθίζει. Φόβοι για φανταστικά πλάσματα, σκοτάδι και ηχορύπανση από τη βιομηχανία παιχνιδιών ή τηλεόρασης είναι συνηθισμένοι. Τα παιδιά δυσκολεύονται να διαχωρίσουν φαντασία από πραγματικότητα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει νυχτερινές ανησυχίες.
Παιδιά 5-6 ετών
Εδώ εμφανίζονται ανησυχίες για πραγματικούς κινδύνους, όπως ασθένειες, φωτιά ή τραυματισμούς. Οι κακές εμπειρίες στα όνειρα μπορούν να ενισχύσουν αυτούς τους φόβους.
Παιδιά 7-11 ετών
Τα παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν κοινωνική επίγνωση και ανησυχούν για την αποδοχή από τους φίλους τους, αλλά συνεχίζουν να επηρεάζονται από φανταστικούς φόβους και φόβους ασφάλειας στο σπίτι.
Έφηβοι (12+)
Η ανησυχία για την εικόνα τους και η ανεξαρτησία από την οικογένεια είναι κυρίαρχες. Οι έφηβοι ανησυχούν για σχολικές επιδόσεις, κινδύνους για την υγεία και κοινωνικά ζητήματα, ενώ ο φόβος της απομόνωσης μπορεί να είναι έντονος.
Στρατηγικές για γονείς
Παίξτε και εξερευνήστε: Η επαφή με τα φοβικά αντικείμενα μέσα από παιχνίδι μειώνει την ένταση του φόβου.
Σταδιακή έκθεση: Εισάγετε νέες καταστάσεις ή πρόσωπα σταδιακά και με ασφάλεια.
Ενημερώστε: Εξηγήστε τι συμβαίνει γύρω τους ώστε να κατανοούν το περιβάλλον.
Επικύρωση συναισθημάτων: Αναγνωρίστε τα συναισθήματα χωρίς υπερβολική καθησυχαστική συμπεριφορά.
Δώστε έλεγχο: Αφήστε τα παιδιά να επιλέγουν πώς θα αντιμετωπίσουν τον φόβο τους.
Αναγνώριση θάρρους: Ενισχύστε κάθε μικρή προσπάθεια αντιμετώπισης του φόβου.
Οι φόβοι στα παιδιά δεν είναι σημάδι αδυναμίας, αλλά ένδειξη ότι μαθαίνουν για τον κόσμο και τις ικανότητές τους. Με υπομονή, καθοδήγηση και πρακτικές στρατηγικές, τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και θάρρος, μαθαίνοντας να διαχειρίζονται το άγχος και να αντιμετωπίζουν με επιτυχία νέες προκλήσεις.
Διαβάστε Επίσης
