Η ικανότητα ενός παιδιού να συνεργάζεται, να μοιράζεται, να περιμένει τη σειρά του και να λειτουργεί αρμονικά μέσα σε μια ομάδα δεν είναι έμφυτη. Eίναι μια κοινωνική δεξιότητα που κατακτάται σταδιακά μέσα από την τριβή, την εξάσκηση και την καθοδήγηση των γονέων. Στις μικρές ηλικίες (έως 3-4 ετών), ο εγκεφαλικός μηχανισμός των παιδιών είναι εκ φύσεως εγωκεντρικός, γεγονός που καθιστά τις έννοιες του μοιράσματος και της συνεργασίας ιδιαίτερα αφηρημένες.
Ωστόσο, καθώς το παιδί μεγαλώνει, η καλλιέργεια της συνεργατικότητας αποτελεί το "διαβατήριό" του για την ομαλή ένταξη στον παιδικό σταθμό, το σχολείο και τις φιλικές του σχέσεις.
Πρακτικά βήματα για την ενίσχυση της συνεργασίας:
1. Μην πιέζετε το αναγκαστικό μοίρασμα: Όταν αναγκάζεις ένα παιδί να δώσει αμέσως το παιχνίδι του σε ένα άλλο επειδή "πρέπει να μοιραζόμαστε", το μόνο που καταφέρνεις είναι να του δημιουργήσεις αίσθημα κινδύνου και κτητικότητα. Αντίθετα, δίδαξε την έννοια της σειράς: "Ο Γιώργος παίζει τώρα με το αυτοκινητάκι. Μόλις τελειώσει, θα σο το δώσει για να παίξεις κι εσύ".
2. Παιχνίδια συνεργασίας στο σπίτι: Οργανώστε οικογενειακές δραστηριότητες που απαιτούν ομαδική δουλειά για την επίτευξη ενός κοινού στόχου (π.χ. το χτίσιμο ενός μεγάλου πύργου, η συλλογή των παιχνιδιών σε χρόνο-ρεκόρ, ή ένα επιτραπέζιο παιχνίδι συνεργασίας όπου όλοι παίζουν μαζί εναντίον του παιχνιδιού).
3. Δείξτε τι σημαίνει συνεργασία καθημερινά: Χρησιμοποιήστε συχνά στο σπίτι λέξεις όπως "μαζί", "ομάδα", "βοηθάμε ο ένας τον άλλον". Αφήστε το παιδί να σας δει να συνεργάζεστε με τον/την σύντροφό σας στις δουλειές του σπιτιού και ζητήστε τη βοήθειά του σε απλά πράγματα ("Χρειάζομαι έναν βοηθό για να στρώσουμε το τραπέζι!").
4. Ενισχύστε την ενσυναίσθηση: Βοηθήστε το παιδί να παρατηρεί τα συναισθήματα των άλλων: "Κοίταξε τη Μαρία, φαίνεται λυπημένη που δεν έχει παιχνίδι. Πώς πιστεύεις ότι μπορούμε να τη βοηθήσουμε να νιώσει καλύτερα;".
5. Επιβραβεύστε την προσπάθεια συνεργασίας: Όταν παρατηρείτε το παιδί να συνεργάζεται αυθόρμητα, να προσφέρει ένα παιχνίδι ή να περιμένει τη σειρά του, επιβραβεύστε το συγκεκριμένα: "Είδα πόσο όμορφα περιμένες τη σειρά σου για την κούνια, αυτό δείχνει μεγάλη ωριμότητα!".
Σύμφωνα με το Harvard Graduate School of Education, τα παιδιά που εκπαιδεύονται από νωρίς στις κοινωνικές δεξιότητες συνεργασίας αναπτύσσουν ισχυρότερη συναισθηματική νοημοσύνη, έχουν λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς και δημιουργούν βαθιές, ουσιαστικές φιλίες καθ' όλη τη διάρκεια της σχολικής τους ζωής.
Διαβάστε Επίσης
