Η μελέτη για το σχολείο είναι αγγαρεία για τα περισσότερα παιδιά. Στις μεγαλύτερες τάξεις απαιτείται -συχνά- η παπαγαλία για να πάρουν καλό βαθμό κι αυτό δεν βοηθάει καθόλου. Τα παιδιά βαριούνται να αποστηθίζουν, δεν έχουν χρόνο να αντιλαμβάνονται το νόημα όσων διαβάζουν και η πληροφορία εξατμίζεται μόλις κλείσει το βιβλίο.
Η μνήμη κατατάσσει την παπαγαλία στα ρηχά!
Σύμφωνα με το μοντέλο των Επιπέδων Επεξεργασίας των Craik και Lockhart, η διάρκεια της μνήμης εξαρτάται από το πόσο βαθιά επεξεργαζόμαστε μια πληροφορία.
Η Παπαγαλία (Ρηχή επεξεργασία): Το παιδί εστιάζει στον ήχο των λέξεων ή στην εμφάνιση της σελίδας. Είναι μια επιφανειακή εγγραφή στον εγκέφαλο. Η πληροφορία αποθηκεύεται στη βραχυπρόθεσμη μνήμη και, αν δεν συνδεθεί με κάτι άλλο, διαγράφεται σύντομα.
Η Βαθιά Κατανόηση (Σημασιολογική επεξεργασία): Εδώ ο εγκέφαλος αναλύει το νόημα. Το παιδί συνδέει τη νέα γνώση με όσα ήδη γνωρίζει. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί ισχυρές νευρωνικές συνδέσεις που επιτρέπουν στην πληροφορία να μετακομίσει στη μακροπρόθεσμη μνήμη.
Γιατί η παπαγαλία "προδίδει" το παιδί;
Όταν ένα παιδί μαθαίνει παπαγαλία, δημιουργεί μια γραμμική αλυσίδα λέξεων. Αν ξεχάσει μία λέξη-κρίκο, ολόκληρη η αλυσίδα σπάει και το παιδί "κολλάει". Αντίθετα, αν έχει κατανοήσει το θέμα, μπορεί να το περιγράψει με δικά του λόγια, γιατί η γνώση έχει γίνει κτήμα του.
Η παπαγαλία προκαλεί γνωστική κόπωση. Η αποστήθιση τυχαίων πληροφοριών είναι πολύ πιο κουραστική για τον εγκέφαλο από την κατανόηση μιας λογικής αλληλουχίας γεγονότων ή κανόνων.
Πώς θα βοηθήσεις το παιδί να περάσει στη βαθιά κατανόηση
Η τεχνική Feynman: Ζητήστε από το παιδί να σας εξηγήσει το μάθημα σαν να ήσασταν κάποιος που δεν ξέρει τίποτα για το θέμα (ή σαν να το εξηγεί σε ένα μικρότερο παιδί). Αν δεν μπορεί να το απλοποιήσει, σημαίνει ότι δεν το έχει κατανοήσει.
Σύνδεση με την πραγματικότητα: Αν μελετάτε Ιστορία, συνδέστε τα γεγονότα με μέρη που έχετε επισκεφθεί. Αν μελετάτε Φυσική, δείξτε το φαινόμενο στην πράξη μέσα στην κουζίνα.
Ερωτήσεις "Γιατί;" και "Πώς;": Μην αρκείστε στο "τι λέει το βιβλίο". Ρωτήστε: "Γιατί πιστεύεις ότι έγινε αυτό;" ή "Πώς θα ήταν ο κόσμος αν δεν είχε συμβεί αυτό;".
Οπτικοποίηση: Ενθαρρύνετε το παιδί να κάνει ένα πρόχειρο σχέδιο ή έναν εννοιολογικό χάρτη. Η μετατροπή του κειμένου σε εικόνα απαιτεί βαθιά επεξεργασία του νοήματος.
Το "κενό" της επόμενης μέρας
Συχνά, το παιδί ξεχνάει επειδή δεν έγινε επαναληπτική ανάκτηση. Ο εγκέφαλος χρειάζεται να "ανασύρει" την πληροφορία μερικές φορές για να την εδραιώσει.
Μια σύντομη συζήτηση στο αυτοκίνητο ή στο βραδινό φαγητό για όσα έμαθε, είναι πιο αποτελεσματική από άλλες δύο ώρες διαβάσματος πάνω από το βιβλίο.

