Τα παιδιά συχνά τρώνε επειδή δεν ξέρουν πώς να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Η Δρ. Μαρία Τσιάκα, ψυχολόγος, οικογενειακή-συστημική θεραπεύτρια, Ιδρύτρια και Διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών, εξηγεί πώς το άγχος και η πλήξη μεταφράζονται σε "πείνα".
Πόσες φορές έχεις δει το παιδί σου να αναζητά επίμονα ένα σνακ λίγο μετά το μεσημεριανό, να "επιτίθεται" στα ντουλάπια της κουζίνας μετά από μια δύσκολη μέρα στο σχολείο ή να γκρινιάζει πάνω από το ψυγείο λέγοντας ότι πεινάει, ενώ στην πραγματικότητα απλώς δεν ξέρει τι να κάνει;
Διαβάστε Επίσης
Η Μαρία Τσιάκα, Ψυχολόγος, Οικογενειακή-Συστημική Θεραπεύτρια και Ιδρύτρια/Διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών, ρίχνει φως σε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης ανατροφής: τη συναισθηματική υπερφαγία στην παιδική και εφηβική ηλικία.
Τα παιδιά συχνά τρώνε γιατί δεν ξέρουν πώς αλλιώς να εκφράσουν ή να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους. Όταν ο εσωτερικός τους κόσμος κατακλύζεται από ένταση, το φαγητό μετατρέπεται σε έναν εύκολο, γρήγορο και ασφαλή μηχανισμό αντιμετώπισης.
Πώς 3 βασικά συναισθήματα μεταφράζονται σε πείνα
Σύμφωνα με τη Δρ.Μαρία Τσιάκα, πίσω από την έντονη επιθυμία για φαγητό κρύβονται συχνά τρεις συγκεκριμένες συναισθηματικές καταστάσεις, καθεμία από τις οποίες χρησιμοποιεί το φαγητό με διαφορετικό τρόπο:
1. Άγχος: Φαγητό για ηρεμία
Οι σχολικές υποχρεώσεις, οι εξετάσεις, οι κοινωνικές πιέσεις ή οι αλλαγές στην καθημερινότητα γεμίζουν το παιδί με ένα ακαθόριστο βάρος. Σε βιολογικό και ψυχολογικό επίπεδο, το άγχος αναζητά άμεση ανακούφιση. Η μάσηση και η κατάποση (ιδιαίτερα τροφών πλούσιων σε υδατάνθρακες και ζάχαρη) ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, προσφέροντας μια προσωρινή αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας. Το παιδί δεν πεινάει, προσπαθεί να "καλμάρει" το σώμα του.
2. Θυμός: Φαγητό ως εκτόνωση
Όταν ένα παιδί νιώθει αδικημένο, παγιδευμένο ή θυμωμένο και δεν έχει τα εργαλεία (ή την άδεια) να εκφράσει αυτόν τον θυμό λεκτικά, η ένταση συσσωρεύεται στο σώμα του. Σε αυτή την περίπτωση, η επιλογή της τροφής γίνεται συχνά ασυνείδητα επιθετική: το παιδί αναζητά σκληρές, τραγανές τροφές (πατατάκια, ξηρούς καρπούς, μπισκότα) που απαιτούν έντονη μάσηση. Η διαδικασία αυτή λειτουργεί ως φυσική εκτόνωση της σωματικής και ψυχικής πίεσης.
3. Πλήξη: Φαγητό για διέγερση
Η βαρεμάρα και η έλλειψη κινήτρων βιώνονται από τον παιδικό εγκέφαλο ως μια κατάσταση χαμηλής ενέργειας και "κενού". Όταν ένα παιδί πλήττει, ο εγκέφαλός του αναζητά μια γρήγορη δόση ντοπαμίνης (της ορμόνης της επιβράβευσης και της ευχαρίστησης). Το φαγητό είναι ο πιο άμεσος τρόπος για να πάρει αυτή τη διέγερση. Το άνοιγμα του ψυγείου σε στιγμές πλήξης δεν είναι ανάγκη για θρέψη, αλλά μια αναζήτηση ενδιαφέροντος και απασχόλησης.
Η λύση: Κατονομάζουμε το συναίσθημα πριν προσφέρουμε φαγητό
Πώς μπορούν οι γονείς να σπάσουν αυτόν τον αυτόματο κύκλο της συναισθηματικής υπερφαγίας; Η Μαρία Τσιάκα προτείνει μια απλή αλλά βαθιά θεραπευτική στρατηγική: τη μεσολάβηση της λογικής ανάμεσα στην παρόρμηση και την πράξη.
Αντί να τρέξουμε αμέσως να γεμίσουμε το πιάτο του παιδιού ή, αντίθετα, να του αρνηθούμε θυμωμένα το σνακ, καλό είναι να κάνουμε μια παύση. Πριν προσφέρουμε φαγητό, βοηθάμε το παιδί να αναγνωρίσει και να ονομάσει αυτό που πραγματικά νιώθει.
- "Βλέπω ότι γυρίζεις γύρω από την κουζίνα. Μήπως νιώθεις λίγο άγχος για το αυριανό διαγώνισμα;"
- "Καταλαβαίνω ότι είσαι θυμωμένος με αυτό που έγινε με τον φίλο σου. Θέλεις να το συζητήσουμε πριν φας κάτι;"
- "Μήπως δεν πεινάς πραγματικά, αλλά βαριέσαι επειδή δεν ξέρεις με τι να ασχοληθείς;"
Κατονομάζοντας το συναίσθημα, δίνουμε στο παιδί τη δυνατότητα να καταλάβει ότι η ανάγκη του δεν είναι γαστρεντερική, αλλά συναισθηματική.
Με αυτόν τον τρόπο, το διδάσκουμε να μην "καταπίνει" τα συναισθήματά του, αλλά να τα αναγνωρίζει, να τα αντέχει και να τα εκφράζει με λέξεις – ένα εφόδιο ανεκτίμητο για όλη του τη ζωή.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
