Από την Ελένη Σολταρίδου, ψυχολόγο, υποψήφια διδάκτορα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (elenasoltaridou).
Αν σε ρωτήσουν τι θυμάσαι από τις πανελλαδικές εξετάσεις, η πρώτη λέξη που θα σου έρθει στο μυαλό είναι "άγχος" και στη συνέχεια πιθανόν θα εστίαζες στο αίσθημα ελευθερίας και ανακούφισης ακριβώς μετά τη λήξη τους. Και ενώ στη ζωή μας θα κληθούμε να δώσουμε πολλές εξετάσεις, οι μοναδικές που θυμόμαστε με τόση ένταση, σωματοποίηση, διαταραχές διάθεσης και άγχος είναι σίγουρα οι πανελλαδικές. Αν με ρωτάς "γιατί συμβαίνει αυτό;", θα σου πω συνοπτικά ότι ο εγκέφαλος διαχειρίζεται ως το σημείο μηδέν τις πρώτες σημαντικές εξετάσεις μας και τις θυμάται όπως όλες τις πρώτες φορές μας.
Ταυτόχρονα, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση και τη σημαντικότητά τους, όπως η εφηβεία, η σεξουαλική ζωή των εφήβων, η στάση και η αντιμετώπιση των γονέων, αλλά και στοιχεία προσωπικότητας, όπως η τελειοθηρία, το ανικανοποίητο, η διαχείριση της ματαίωσης και της αποτυχίας ή της επιτυχίας.
Η σωματοποίηση του άγχους
Σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης του άγχους και της ευθύνης που βαραίνει τους εφήβους πολλοί γονείς θα πουν για τις πανελλαδικές ότι "είναι απλώς εξετάσεις", άλλοι ότι "είναι οι εξετάσεις που καθορίζουν το μέλλον μας" και κάποιοι τρίτοι θα αναφερθούν σ’ εκείνους που ναι μεν απέτυχαν στις πανελλαδικές, πέτυχαν όμως αργότερα στο επαγγελματικό πεδίο. Και μάλλον όλοι θα έχουν δίκιο. Όμως, τα παιδιά διαβάζουν εστιάζοντας σε έναν στόχο, να πετύχουν στη σχολή που επέλεξαν.
Κι οι γονείς τα παρακινούμε και τα στηρίζουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε αυτό. Ακόμα όμως και τότε, σε ορισμένες περιπτώσεις η σωματοποίηση του άγχους είναι αναπόφευκτη. Ενεργοποίηση του εντέρου, διαταραχές όρεξης, ύπνου και διάθεσης, κεφαλαλγίες, ημικρανίες, κνησμός, εξανθήματα, έξαρση της ακμής, υποτροπή της ατοπικής δερματίτιδας, υποτροπή του αυτοάνοσου είναι μόνο μερικά από τα συμπτώματα που σχετίζονται με τα υψηλά επίπεδα του άγχους.
Brain fog και κλινική εικόνα
Και μέσα σε όλα, ή κάποια από αυτά τα συμπτώματα, παρατηρείται και το brain fog ή, αλλιώς, "ομίχλη του μυαλού", ένα σύνολο συμπτωμάτων που σχετίζονται με τις γνωστικές λειτουργίες κατά την περίοδο αντιμετώπισης έντονα στρεσογόνων παραγόντων. Το brain fog φαίνεται να σχετίζεται με διακυμάνσεις στα επίπεδα νευροδιαβιβαστών και ορμονών. Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν σημαντικές περιοχές του εγκεφάλου, όπως ο προμετωπιαίος φλοιός, που είναι υπεύθυνος για την προσοχή και τη λήψη αποφάσεων, ο ιππόκαμπος, που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη μνήμη, και ο θάλαμος, ο οποίος λειτουργεί ως κέντρο μεταβίβασης αισθητηριακών και γνωστικών πληροφοριών.
Συχνά η κλινική εικόνα ενός ατόμου με brain fog σχετίζεται με τα εξής συμπτώματα:
• Προβλήματα μνήμης. Εντοπίζονται κυρίως στη δυσκολία ανάκλησης λέξεων και επεξεργασίας νέων πληροφοριών.
• Δυσκολία στη συγκέντρωση. Εντοπίζεται στην εύκολη διάσπαση της προσοχής και την ανάγκη της απόσπασης.
• Αίσθημα κόπωσης. Σωματική, ψυχική και συναισθηματική εξάντληση.
• Απουσία καθαρότητας σκέψης.
• Αίσθημα σύγχυσης.
• Υπνηλία.
8+1 συμβουλές για να προλάβεις το brain fog εγκαίρως
1. Δημιούργησε μια καθημερινή ρουτίνα αυτοφροντίδας και αυτοπροστασίας. Να θυμάσαι: Δε θα πρέπει να προλάβει το σώμα μας να ακουστεί πριν ακουστεί η αυτοφροντίδα μας.
2. Επίλεξε μικρά ισορροπημένα γεύματα, πλούσια σε Ω3, με παράλληλο στόχο τη μείωση των συσκευασμένων και επεξεργασμένων τροφών, πλούσιων σε σάκχαρα.
3. Το διάβασμα να είναι ισορροπημένο, με τακτικά διαλείμματα, χωρίς χρήση κινητού, που αποδιοργανώνει τον εγκέφαλο.
4. Προσπάθησε να κοιμάσαι το βράδυ τουλάχιστον 7 ώρες. Ο ύπνος είναι ένας από τους καλύτερους και πιο αξιόπιστους τρόπους βελτίωσης της λειτουργίας του εγκεφάλου.
5. Φρόντισε να κινείσαι. Ακόμα και 20 λεπτά έντονο περπάτημα μπορούν να αυξήσουν τη ροή του αίματος στον ανθρώπινο εγκέφαλο και να ανακουφίσουν από την ένταση.
6. Κάνε βελονισμό, μια τεχνική που χρησιμοποιείται συχνά στην αγχόλυση.
7. Φτιάξε τη δική σου ρουτίνα. Η αντωνυμία "σου" είναι ίσως η πιο σημαντική, γιατί ο καθένας μας θα πρέπει να βρει τη ρουτίνα και το πρόγραμμα που του ταιριάζει και τον κινητοποιεί περισσότερο. Εάν, για παράδειγμα, εγώ μπορώ να είμαι περισσότερο συγκεντρωμένη στις 5 το πρωί, αυτό δε σημαίνει πως είναι το ιδανικό σενάριο για κάποιον άλλο που μπορεί να διαβάσει καλύτερα το βράδυ. Κανένας, λοιπόν, από τους δυο μας δεν πρέπει να συγκρίνεται με τον άλλο, καθώς μιλάμε για εξατομικευμένη διαχείριση του άγχους.
8. Συμφιλιώσου με την άποψη ότι ο μεγαλύτερος εχθρός είναι μέσα στο κεφάλι μας. Εστίασε στην προσπάθεια που κάνεις, ζήτησε βοήθεια όταν νιώθεις ότι δεν τα καταφέρνει μόνη, μίλησε για την πίεση που νιώθεις, αναγνώρισε τους παράγοντες που σε δυσκολεύουν.
Τέλος, υπενθύμισε στον εαυτό σου πως, ακόμα και όταν δεν πετυχαίνουμε αυτό που θέλουμε, υπάρχει τρόπος την επόμενη φορά να έρθουμε πιο κοντά του.
ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ SHAPE ΜΑΙΟΥ 2026
Διαβάστε Επίσης
