Πολλές φορές, ως γονείς, στην προσπάθειά μας να μεγαλώσουμε "δυνατά" ή "συναισθηματικά σταθερά" παιδιά, πέφτουμε σε μια κοινή παγίδα όταν εκείνα ξεσπούν σε κλάματα. Χωρίς να το θέλουμε, επιστρατεύουμε φράσεις όπως "ξεπέρασέ το", "σταμάτα να κλαις" ή "δεν υπάρχει λόγος να κάνεις έτσι". Συχνά μάλιστα, αν το κλάμα συνοδεύεται από ένταση, μπορεί να αντιδράσουμε με θυμό ή τιμωρία.
Κι εκεί το διαπιστώνουμε: Τα παιδιά ξέρουν να παρηγορούν πολύ καλύτερα από εμάς.
Η αυθόρμητη παιδική ενσυναίσθηση
Αν ένας ενήλικας κλάψει μπροστά σε ένα παιδί, το παιδί δεν θα του πει ποτέ "ξεπέρασέ το", ούτε θα του φωνάξει να σταματήσει. Δεν θα τον τιμωρήσει επειδή εκφράζει τη λύπη του, ούτε θα του πει επικριτικά ότι "οι καλοί ενήλικες δεν κλαίνε".
Αντίθετα, η αντίδραση ενός παιδιού είναι καθαρή, γεμάτη αγάπη και αποδοχή. Θα σε πλησιάσει, θα σε αγκαλιάσει σφιχτά, θα προσπαθήσει να σε παρηγορήσει με τον δικό του τρόπο ή ίσως σου φέρει το αγαπημένο του παιχνίδι για να σου φτιάξει τη διάθεση. Θα σταθεί δίπλα σου χωρίς να σε κρίνει, ανεξάρτητα από τον λόγο για τον οποίο κλαις.
Τι λέει η επιστήμη για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού
Αυτή η συμπεριφορά των παιδιών δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με την παιδική ψυχολογία, τα παιδιά διαθέτουν μια έμφυτη ικανότητα για ενσυναίσθηση από πολύ μικρή ηλικία. Όταν βλέπουν κάποιον να υποφέρει, ενεργοποιούνται οι καθρεπτικοί νευρώνες στον εγκέφαλό τους, κάνοντάς τα να νιώθουν τη θλίψη του άλλου και να θέλουν να προσφέρουν ανακούφιση.
Όταν εμείς, ως ενήλικες, καταστέλλουμε το δικό τους κλάμα, ουσιαστικά τους μαθαίνουμε να κρύβουν ή να ντρέπονται για τα συναισθήματά τους. Η επιστημονική κοινότητα τονίζει ότι η υγιής συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού βασίζεται στην επικύρωση των συναισθημάτων του. Το παιδί χρειάζεται να νιώσει ότι ο γονιός του είναι ένα "ασφαλές λιμάνι" όπου κάθε συναίσθημα –ακόμα και η λύπη ή ο θυμός– είναι αποδεκτό.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που το παιδί σου θα κλάψει για κάτι που σε σένα φαντάζει ασήμαντο (ένα παιχνίδι που χάλασε, μια μικρή ματαίωση), κάνε μια παύση. Πριν μιλήσεις, θυμήσου τι θα έκανε εκείνο αν έβλεπε εσένα να κλαις.
Άφησε στην άκρη την κριτική και τις λογικές εξηγήσεις. Προσέφερε απλά μια ανοιχτή αγκαλιά, κάθισε δίπλα του στο πάτωμα και δείξε του ότι είσαι εκεί, ακριβώς με την ίδια ανιδιοτέλεια και αποδοχή που θα σου έδειχνε κι εκείνο.

