Στο πρώτο μωρό, σχεδόν όλες οι μαμάδες θέλουν να είναι όλα σωστά. Όχι απλώς καλά – τέλεια. Να γίνει "όπως πρέπει" η εγκυμοσύνη, ο τοκετός, ο θηλασμός, ο ύπνος, το πρόγραμμα, οι επιλογές. Να μην γίνει κάποιο λάθος που "θα μείνει". Δεν είναι μια επιθυμία που ξεκινά από την ανάγκη για έλεγχο, αλλά από αγάπη και αίσθηση ευθύνης.
Όμως, μαζί με αυτή την ανάγκη έρχεται συχνά και μια αόρατη πίεση. Οι συμβουλές είναι αμέτρητες, τα πρότυπα απαιτητικά, οι συγκρίσεις αναπόφευκτες. Και τότε, η φυσική επιθυμία να "τα κάνω όσο καλύτερα μπορώ" μπορεί σιγά σιγά να μετατραπεί σε ένα εσωτερικό πρέπει: Να τα κάνω όλα τέλεια. Εκεί ακριβώς μπαίνει η τελειομανία ως μια κοινή εμπειρία πολλών γυναικών στην αρχή της μητρότητας.
"Είμαι αρκετή για αυτό το μωρό;"
Οι άνθρωποι που δυσκολεύονται με την τελειομανία συχνά λένε ότι "έτσι ήταν πάντα". Και αυτό δεν απέχει από την αλήθεια. Η τελειομανία είναι βαθιά ενσωματωμένη στην προσωπικότητα, όπως αναφέρει το Psychology Today. Όταν βρίσκεται υπό έλεγχο, μπορεί να λειτουργήσει θετικά: μας ωθεί να προσπαθούμε για το καλύτερο. Όμως, για τους τελειομανείς, ο στόχος τίθεται τόσο ψηλά, ώστε στην πράξη να είναι ανέφικτος. Και όταν δεν επιτυγχάνεται – κάτι σχεδόν αναπόφευκτο – ακολουθεί αυτοκριτική, απογοήτευση, άγχος, θυμός, αυξάνοντας σημαντικά την ευαλωτότητα στην κατάθλιψη.
Η τελειομανία δεν συνδέεται με καλή ψυχική υγεία. Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες με έντονα τελειομανή χαρακτηριστικά έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν άγχος και κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς και επιλόχεια κατάθλιψη μετά τον τοκετό. Ακόμη και όταν δεν οδηγεί σε διαγνωσμένες διαταραχές, η τελειομανία συνοδεύεται από υψηλά επίπεδα χρόνιου στρες και από αρνητικά συναισθήματα όπως εκνευρισμός, θυμός και ματαίωση.
Η τελειομανία στην εγκυμοσύνη και στη μητρότητα
Η εγκυμοσύνη προσφέρει άφθονες ευκαιρίες για να εκδηλωθεί η τελειομανία. Η εικόνα του σώματος, τα ρούχα εγκυμοσύνης, ο εξοπλισμός του μωρού, η σχέση με τον σύντροφο, η "σωστή" εμπειρία εγκυμοσύνης και το πώς αυτή συγκρίνεται με όσα βλέπουν ή ακούν γύρω τους.
Η πίεση δεν μειώνεται μετά τη γέννηση του παιδιού. Συχνά εντείνεται. Οι νέες μητέρες βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν καταιγισμό συμβουλών, προσδοκιών και συγκρίσεων. Για μια τελειομανή γυναίκα, αυτό μεταφράζεται εύκολα σε αίσθημα ανεπάρκειας, ενοχής και διαρκούς κρίσης – τόσο από τον εαυτό της όσο και από τους άλλους.
Τα καλά νέα είναι πως οι τελειομανείς μπορούν να έχουν καλή συναισθηματική υγεία, τόσο στην εγκυμοσύνη όσο και μετά. Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι η αναγνώριση: Να μπορέσει μια γυναίκα να δει αυτή την τάση στον εαυτό της και να την ονομάσει, αλλά και να βρει τρόπους διαχείρισής της με περισσότερη καλοσύνη και λιγότερη αυστηρότητα προς τον εαυτό της.
