Το να μάθεις ότι είσαι έγκυος φέρνει χαρά, συγκίνηση αλλά και πολλές πρακτικές σκέψεις. Πότε θα το πεις στην οικογένεια; Πότε στους φίλους; Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, έρχεται κι ένα ερώτημα που αγχώνει πολλές μέλλουσες μαμάδες: Πότε και πώς λες στη δουλειά σου ότι είσαι έγκυος;
Αν αυτή η συζήτηση σε στρεσάρει, δεν είσαι η μόνη. Για πολλές γυναίκες συνοδεύεται από αμηχανία, φόβο ή ανησυχία για το πώς θα αντιδράσει ο εργοδότης. Όμως είναι σημαντικό να γνωρίζεις ότι έχεις δικαιώματα και, στην Ελλάδα, ισχυρή νομική προστασία.
Πότε είναι καλή στιγμή να το πεις;
Δεν υπάρχει μία "σωστή" στιγμή. Πολλές γυναίκες επιλέγουν να ενημερώσουν τον εργοδότη μετά το πρώτο τρίμηνο, όταν νιώθουν πιο έτοιμες να μοιραστούν την εγκυμοσύνη.
Άλλες το κάνουν νωρίτερα, ειδικά αν χρειάζονται συχνά ιατρικά ραντεβού, αν η εργασία είναι απαιτητική ή αν υπάρχουν συνθήκες που χρειάζονται προσαρμογή.
Αν το εργασιακό περιβάλλον είναι υποστηρικτικό, η έγκαιρη ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει πολύ και πρακτικά και συναισθηματικά.
Κι αν είσαι σε διαδικασία πρόσληψης;
Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο για την ελληνική πραγματικότητα: Δεν είσαι υποχρεωμένη να αναφέρεις την εγκυμοσύνη σου σε συνέντευξη εργασίας.
Γιατί έχει νόημα να το ανακοινώσεις νωρίς
Όταν ο εργοδότης γνωρίζει επισήμως για την εγκυμοσύνη, ενεργοποιούνται στην πράξη δικαιώματα και προστασίες.
Αυτό μπορεί να σημαίνει:
- καλύτερο προγραμματισμό για την άδεια μητρότητας
- μεγαλύτερη ευελιξία για ιατρικές εξετάσεις και προγεννητικά ραντεβού
- πιθανές προσαρμογές στον χώρο ή στο ωράριο εργασίας
- προστασία από διακριτική ή άδικη μεταχείριση
- ευκολότερη οργάνωση του φόρτου εργασίας μέχρι την άδειά σου
Επιπλέον, πολλές εγκυμονούσες καλούνται να διαχειριστούν ναυτία, κόπωση, πρησμένα πόδια ή άλλες δυσκολίες της κύησης, οπότε η υποστήριξη στη δουλειά μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Τι ισχύει στην Ελλάδα για την προστασία της εγκύου
Η ελληνική νομοθεσία παρέχει σημαντική προστασία. Σύμφωνα με το άρθρο 36 Ν.3996/2011, απαγορεύεται η απόλυση εγκύου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για 18 μήνες μετά τον τοκετό (ή και περισσότερο σε περίπτωση ασθένειας που συνδέεται με κύηση ή λοχεία), εκτός αν υπάρχει σπουδαίος λόγος.
Επιπλέον:
- Δικαιούσαι να απουσιάζεις για απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις χωρίς περικοπή αποδοχών.
- Ο εργοδότης οφείλει να εξετάσει αν απαιτούνται ασφαλείς προσαρμογές στην εργασία σου.
- Με την επιστροφή σου πρέπει να τοποθετηθείς στη θέση σου ή σε αντίστοιχη θέση.
Άδειες μητρότητας στην Ελλάδα
Σήμερα προβλέπονται:
- Άδεια κυοφορίας (πριν τον τοκετό): 8 εβδομάδες
- Άδεια λοχείας: 9 εβδομάδες μετά τον τοκετό
- Ειδική άδεια προστασίας μητρότητας: 6 μήνες (όπου εφαρμόζεται)
Υπάρχει επίσης η άδεια θηλασμού/φροντίδας παιδιού, που μπορεί να δώσει μειωμένο ωράριο για σημαντικό διάστημα μετά τη γέννηση.
(Επειδή οι ρυθμίσεις μπορεί να αλλάζουν ή να επηρεάζονται από συμβάσεις, είναι πάντα χρήσιμο να επιβεβαιώνεις τι ισχύει για τη δική σου εργασιακή σχέση.)
Τι χρειάζεται να συζητήσεις με τον εργοδότη
Όταν γίνει η κουβέντα, μπορεί να έχεις σκεφτεί βασικά θέματα όπως:
- πότε περίπου υπολογίζεις να ξεκινήσεις άδεια
- τι ισχύει για τις παροχές που δικαιούσαι
- πώς θα οργανωθεί πρακτικά η δουλειά μέχρι τότε
- πότε περίπου σκέφτεσαι να επιστρέψεις
Δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις από την πρώτη συζήτηση, αρκεί να ανοίξει ο διάλογος.
Πότε να σταματήσεις να εργάζεσαι πριν τον τοκετό;
Αυτό είναι πολύ προσωπική απόφαση.
Εξαρτάται από:
- την πορεία της εγκυμοσύνης
- αν πρόκειται για κύηση υψηλού κινδύνου
- τη φύση της δουλειάς σου (ορθοστασία, άγχος, μετακινήσεις, σωματική καταπόνηση)
- τα οικονομικά δεδομένα της οικογένειας
- αν είσαι μισθωτή ή ελεύθερη επαγγελματίας
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστείς νωρίτερα παύση εργασίας και αυτό δεν είναι "υπερβολή", είναι φροντίδα.
Πότε να ξεκινήσεις την άδεια μητρότητας;
Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλες. Η απόφαση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και πρώτα απ’ όλα από τη δική σου υγεία και την πορεία της εγκυμοσύνης.
Αν η εγκυμοσύνη εξελίσσεται ομαλά, πολλές γυναίκες επιλέγουν να εργάζονται μέχρι σχετικά κοντά στον τοκετό. Αν όμως υπάρχουν επιπλοκές, κύηση υψηλού κινδύνου, έντονη κόπωση, ανάγκη για ξεκούραση ή συστάσεις από τον γιατρό σου, μπορεί να χρειαστεί να σταματήσεις νωρίτερα.
Ρόλο παίζει και η φύση της δουλειάς σου. Άλλο να εργάζεσαι σε γραφείο με ευελιξία και άλλο να έχεις μια δουλειά με ορθοστασία, έντονο στρες, βάρδιες, σωματική καταπόνηση ή μεγάλες μετακινήσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το να φύγεις νωρίτερα σε άδεια μπορεί να είναι αναγκαίο και όχι "υπερβολή".
Σημαντικός παράγοντας είναι και ο οικονομικός προγραμματισμός της οικογένειας, ειδικά αν είσαι ελεύθερη επαγγελματίας ή η απουσία από την εργασία έχει πρακτικές συνέπειες.
Να το πεις προφορικά ή γραπτώς;
Πολλές γυναίκες ξεκινούν με μια προσωπική συζήτηση με τον προϊστάμενο ή το HR. Αυτό βοηθά συχνά να γίνει πιο ανθρώπινα η ανακοίνωση. Ωστόσο, βασικά στοιχεία όπως ημερομηνίες άδειας καλό είναι να επιβεβαιώνονται και γραπτώς.
Κι αν φοβάσαι αρνητική αντίδραση;
Είναι πολύ συνηθισμένος φόβος.
"Κι αν δυσαρεστηθούν;"
"Κι αν επηρεάσει τη θέση μου;"
Όμως η εγκυμοσύνη δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να απολογηθείς. Αν νιώθεις ότι δεν τηρούνται τα δικαιώματά σου, μπορείς να απευθυνθείς στο τμήμα ανθρώπινου δυναμικού, σε εργασιακό σύμβουλο ή σε αρμόδιους φορείς και να διεκδικήσεις την προστασία που προβλέπεται.
Πολύ συχνά, η αγωνία πριν από τη συζήτηση είναι μεγαλύτερη από την ίδια τη συζήτηση.
Και οι συνάδελφοι;
Αφού το ξέρει ο εργοδότης σου, ίσως θελήσεις αργότερα να το μοιραστείς και με συναδέλφους.
Δεν υπάρχει σωστό timing. Όταν νιώσεις έτοιμη! Το να ανακοινώσεις την εγκυμοσύνη σου στη δουλειά δεν είναι μια δύσκολη "εξομολόγηση".
Είναι μια φυσική συζήτηση για μια μεγάλη αλλαγή ζωής. Και αξίζει να την κάνεις γνωρίζοντας πως έχεις δικαιώματα, επιλογές και -πάνω απ’ όλα- κανέναν λόγο να νιώθεις ενοχές.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
