Για πολλές γενιές, η απόκτηση παιδιών θεωρούνταν αναγκαιότητα ακόμα και υποχρέωση. Το να κάνεις δική σου οικογένεια ήταν ένα αναπόσπαστο, αυτονόητο κομμάτι της ενηλικίωσης. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, αυτή η παραδοσιακή άποψη δεν είναι πια τόσο κυρίαρχη όσο κάποτε, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν συνειδητά να μην αποκτήσουν παιδιά.
Η πλειοψηφία των ανθρώπων, βέβαια, εξακολουθεί να θέλει παιδιά κάποια στιγμή στη ζωή της. Οι γυναίκες εξακολουθούν να επικρίνονται τακτικά όταν επιλέγουν να μη γίνουν μητέρες, ενώ οι θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) παρουσιάζουν σταθερά τεράστια ζήτηση.
Τι λέει για όλα αυτά η επιστήμη; Ένας άνθρωπος είναι πιο ευτυχισμένος με παιδιά ή τελικά ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να μην κάνουν επειδή έτσι θα είναι πιο ήρεμοι και ισορροπημένοι;
Για την επιστήμη είναι ένα πολύ πιο περίπλοκο ερώτημα, καθώς οι προσωπικοί παράγοντες παίζουν τεράστιο ρόλο στην τελική απόφαση και στην εξέλιξή της για τον καθένα. Παρόλα αυτά, ο γνωστός νευροεπιστήμονας Dean Burnett αναλύει στο Science Focus του BBC όσα γενικά συμβαίνουν στον ανθρώπινο εγκέφαλο όταν αποκτούμε δικά μας παιδιά. Που έχει καταλήξει:
Η αρχική "έκρηξη" της αγάπης
Τα πρώτα στάδια, όταν γεννιέται ένα μωρό, είναι εξαιρετικά έντονα – τουλάχιστον για τη μητέρα. Η διαδικασία του τοκετού και του θηλασμού προκαλεί μια πραγματική πλημμύρα ωκυτοκίνης στο σύστημά της. Πρόκειται για τη γνωστή "ορμόνη της αγκαλιάς", η οποία ενισχύει τους συναισθηματικούς δεσμούς και μας κάνει να βιώνουμε μεγαλύτερη ευχαρίστηση στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Είναι πραγματικά δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν ισχυρότερο διαπροσωπικό δεσμό από αυτόν ανάμεσα σε μια μητέρα και το μωρό της.
Συμπέρασμα; Τα συναισθήματα που βιώνει κανείς όταν αποκτά παιδιά είναι πολύ πιο έντονα από οτιδήποτε άλλο είναι πιθανό να βιώσει χωρίς αυτά.
Ο εγκέφαλός μας είναι "προγραμματισμένος" για τα μωρά
Αυτό το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τις βιολογικές μητέρες, αλλά ισχύει για τους μπαμπάδες και για κάθε άλλο τύπο γονέα. Η βιολογική μητέρα μπορεί να έχει την πιο "άμεση" σύνδεση με το βρέφος, αφού το κυοφόρησε στο σώμα της, όμως κάθε ανθρώπινος εγκέφαλος είναι καλωδιωμένος έτσι ώστε να ανταποκρίνεται θετικά στα μωρά.
Οι μυρωδιές που αναδίδουν, τα δυσανάλογα μεγάλα χαρακτηριστικά του προσώπου τους, η ευαλωτότητά τους, το μικρό τους μέγεθος... Ο εγκέφαλός μας εμφανίζει μια έντονη, αυξημένη ανταπόκριση σε όλα αυτά, αναγκάζοντάς μας να θέλουμε να τα προστατεύσουμε και να δεθούμε μαζί τους.
Η σκληρή πραγματικότητα για τους γονείς: Όταν η μαγεία υποχωρεί μπροστά στο στρες
Αυτή η έντονη εμπειρία του δεσμού και η επακόλουθη ζάλη της ευτυχίας τελικά θα υποχωρήσουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς παύουν να αγαπούν τα παιδιά τους ή ότι μετανιώνουν για την απόφασή τους. Σημαίνει απλώς ότι τα μωρά, και αργότερα τα παιδιά, είναι εξαιρετικά απαιτητικά – και οι γονείς είναι οι αποκλειστικά υπεύθυνοι για τη φροντίδα τους.
Οι άγρυπνες νύχτες, οι λερωμένες πάνες, τα έξοδα, η ακαταστασία, το γεγονός ότι η ζωή σου δεν σου ανήκει πια ολοκληρωτικά: όλα αυτά, και πολλά άλλα, μπορούν πραγματικά να εκτοξεύσουν το στρες και τα αρνητικά συναισθήματα. Είναι απλώς ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλός μας.
Το τελικό συμπέρασμα
Ο γονιός βιώνει τη χαρά της επίτευξης, την απέραντη αγάπη για το παιδί του, τη διασκέδαση στις κοινές τους στιγμές και την ικανοποίηση του να το βλέπει να μεγαλώνει και να ωριμάζει.
Ουσιαστικά, η επιστήμη εξηγεί ότι η απόκτηση παιδιών μπορεί να μας κάνει πιο ευτυχισμένους. Μπορεί, όμως, την ίδια στιγμή να μας κάνει να νιώθουμε δυστυχισμένοι, συνεχώς αγχωμένοι ή γεμάτοι ανησυχία.
Η απόκτηση παιδιών κάνει τις συναισθηματικές μας εμπειρίες πολύ πιο έντονες από ό,τι αν δεν είχαμε παιδιά. Τα "πάνω" μας είναι πολύ πιο ψηλά, τα "κάτω" μας πολύ πιο χαμηλά. Το αν αυτή η συναισθηματική ισορροπία φαίνεται σε κάποιον ως μια καλή και ελκυστική συμφωνία, είναι αποκλειστικά δική του επιλογή.
