Στα πρώτα χρόνια της ζωής, η ανάπτυξη του παιδιού δεν καθορίζεται πρωτίστως από τεχνικές, μεθόδους ή "σωστές πρακτικές", αλλά από την ποιότητα της σχέσης που το περιβάλλει. Πριν από τη μάθηση, πριν από τη γλώσσα, πριν από την αυτορρύθμιση, προηγείται η εμπειρία της ασφάλειας μέσω της ασφαλούς προσκόλληση είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη νευροψυχολογική ανάπτυξη, τα πρώτα χρόνια της ζωής.. Ένα παιδί που έχει έναν ενήλικα διαθέσιμο, προβλέψιμο και συναισθηματικά παρόντα, δεν μαθαίνει απλώς να ηρεμεί, να επικοινωνεί ή να εξερευνά, αλλά χτίζει, κυριολεκτικά, τον εγκέφαλό του μέσα από αυτή τη σχέση.
Αυτά εξηγεί σε μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση η παιδοψυχίατρος Σπυριδούλα Κώτση στη σελίδα "Παιδοψυχιατρική Σήμερα". Όπως αναφέρει η ενσυναίσθηση, η ρύθμιση, η γλώσσα, η κίνηση και η ανθεκτικότητα δεν "διδάσκονται" αποσπασματικά, αλλά αναδύονται μέσα από επαναλαμβανόμενες εμπειρίες φροντίδας και σύνδεσης.
Διαβάστε Επίσης
"Η ασφαλής προσκόλληση είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη νευροψυχολογική ανάπτυξη, τα πρώτα χρόνια της ζωής. Όταν ένα παιδί νιώθει ασφαλές, ο εγκέφαλός του λειτουργεί σε κατάσταση ανάπτυξης, όχι σε κατάσταση άγχους.
Ο εγκέφαλος ωριμάζει γρηγορότερα. Η σταθερή, προβλέψιμη φροντίδα του γονιού μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης. Αυτό επιτρέπει στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη, τη συγκέντρωση, την προσοχή και τον συναισθηματικό έλεγχο να οργανωθούν με πιο υγιή τρόπο.
Οι συνάψεις "χτίζονται" μέσα από τη σχέση. Οι πρώτες εμπειρίες του παιδιού, η αγκαλιά, το χαμόγελο, η ανταπόκριση στο κλάμα, γίνονται πραγματικά δομικά υλικά του εγκεφάλου του. Κάθε ζεστή, συναισθηματικά συγχρονισμένη αλληλεπίδραση δημιουργεί νέες συνάψεις και ενισχύει τα ήδη υπάρχοντα νευρωνικά μονοπάτια.
Η γλώσσα αναπτύσσεται μέσα από τη σύνδεση. Η ασφαλής προσκόλληση κάνει το παιδί πιο δεκτικό στη φωνή μας, στον ρυθμό της ομιλίας μας, στις λέξεις, στα παιχνίδια εναλλαγής (πάρε-δώσε). Με άλλα λόγια, η γλώσσα "χτίζεται" πάνω στη σχέση. Το παιδί που νιώθει ασφάλεια μιμείται περισσότερο, πειραματίζεται περισσότερο και επικοινωνεί με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Η κινητική εξέλιξη ενισχύεται όταν το παιδί γνωρίζει ότι υπάρχει ένας ενήλικας που το προστατεύει, νιώθει αρκετά ασφαλές για να εξερευνήσει, να δοκιμάσει, να ανέβει, να πέσει και να ξανασηκωθεί. Η εξερεύνηση είναι η καρδιά της κινητικής ανάπτυξης, και η ασφαλής προσκόλληση τη κάνει πιο τολμηρή και πιο σταθερή.
Αυτοπεποίθηση, ανθεκτικότητα, περιέργεια. Όταν οι ανάγκες του καλύπτονται με σταθερότητα, το παιδί αναπτύσσει ένα βασικό εσωτερικό μήνυμα: "Ο κόσμος είναι ασφαλής. Μπορώ να δοκιμάσω. Μπορώ να μάθω." Αυτό είναι η βάση της γνωστικής ανάπτυξης, της σχολικής ετοιμότητας, της κοινωνικότητας & της συναισθηματικής ωριμότητας.
Η ενσυναίσθηση γεννιέται μέσα από τη ρύθμιση. Ένα παιδί κάτω των τριών ετών δε μπορεί να ρυθμίσει μόνο του το νευρικό του σύστημα. Μαθαίνει πώς να το κάνει επειδή ένας ενήλικας το ηρεμεί ξανά και ξανά. Μέσα από αυτό μαθαίνει να αναγνωρίζει τα συναισθήματα, να αντέχει τη ματαίωση, να μπαίνει στη θέση του άλλου.
Η ενσυναίσθηση δε διδάσκεται. Χτίζεται από την εμπειρία του να έχεις έναν άνθρωπο που είναι διαθέσιμος, παρών, σε κατανοεί και σε εμπεριέχει".
Διαβάστε Επίσης
