Η πανδημία δεν άφησε μόνο υγειονομικό αποτύπωμα, αλλά λειτούργησε και έφερε στην επιφάνει κοινωνικά προβλήματα που ήδη υπήρχαν. Ανάμεσά τους, η αύξηση κακοποιητικών συμπεριφορών απέναντι στα παιδιά, η απορρύθμιση της καθημερινότητάς τους και η απώλεια σταθερών πλαισίων που μέχρι πρότινος λειτουργούσαν προστατευτικά. Το κλείσιμο των σχολείων και η απομόνωση από το συλλογικό περιβάλλον αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες για τη συναισθηματική και ψυχική ισορροπία των ανηλίκων.
Διαβάστε Επίσης
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των γονέων και των φροντιστών αναδείχθηκε ακόμη πιο κρίσιμος. Η ποιότητα της γονεϊκότητας, τα όρια, η στάση απέναντι στο παιδί και οι τρόποι διαπαιδαγώγησης μπορούν είτε να λειτουργήσουν ως ανάχωμα είτε να επιτείνουν τις δυσκολίες. Η συζήτηση γύρω από τη θετική γονεϊκότητα, τα όρια και τις αθέατες μορφές κακοποίησης επανέρχεται επιτακτικά, όπως αποτυπώνεται και στα λόγια ανθρώπων που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην προστασία των παιδιών.
Η Ξένη Δημητρίου, Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου επί τιμή και πρώτη Εισαγγελέας Ανηλίκων, μιλώντας στο podcast Mic@2o και στη συζήτησή της με τη δημοσιογράφο Μικαέλα Θεοφίλου, λέει: "Εισαγγελέας Ανηλίκων ήμουν, είμαι και θα είμαι". Τέσσερις δεκαετίες μετά την πρώτη της είσοδο στην Εισαγγελία Ανηλίκων στο κέντρο της Αθήνας, η ματιά της παραμένει σταθερά στραμμένη στα παιδιά και στις πραγματικές τους ανάγκες.
Αναφερόμενη στην περίοδο της πανδημίας, η Ξένη Δημητρίου είναι σαφής: "Η πανδημία εννοείται ότι τροφοδότησε κακοποιητικές συμπεριφορές. Απόκοψε τα παιδιά από το σχολικό περιβάλλον που απορροφούσε κραδασμούς". Το σχολείο, όπως εξηγεί, δεν αποτελεί μόνο χώρο μάθησης, αλλά και βασικό πλαίσιο προστασίας, ορίων και κοινωνικοποίησης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στον ρόλο της γονεϊκότητας. "Οι γονείς, αν δεν διαθέτουν θετική γονεϊκότητα, αλλά η γονεϊκότητά τους είναι καταπιεστική ή είναι υπέρμετρα ελεύθερη ή αδιάφορη, τότε εννοείται ότι τα παιδιά από εκεί… παιδιά χωρίς όρια, θα βρουν αλλού τα όρια". Η απουσία σταθερού πλαισίου, όπως επισημαίνει, δεν εξαφανίζει την ανάγκη του παιδιού για όρια, αλλά τη μετατοπίζει σε χώρους συχνά επικίνδυνους ή βίαιους.
Η Εισαγγελέας Ανηλίκων αναφέρεται και σε λιγότερο ορατές μορφές κακοποίησης, που συχνά υποτιμώνται. "Έχω ακούσει για μεταχείριση παιδιών με τη σιωπή", λέει, περιγράφοντας πρακτικές που δεν αφήνουν σωματικά σημάδια αλλά μπορούν να είναι εξίσου τραυματικές. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και τιμωρητικές συμπεριφορές όπως "το να σε κλείσω στο δωμάτιο για ένα χρονικό διάστημα για να σκεφτείς", υπενθυμίζοντας ότι ο αποκλεισμός και η συναισθηματική απόσυρση δεν αποτελούν παιδαγωγικά εργαλεία.
Η Ξένη Δημητρίου έχει μια διαδρομή ζωής αφιερωμένη στην υπεράσπιση των πιο ευάλωτων κι όπως και η ίδια έχει βιώσει από το 1983, όταν "δεν υπήρχε ακόμη Εισαγγελία Ανηλίκων" παρά μόνο ένα γραφείο, η προστασία των παιδιών δεν είναι αυτονόητη. Είναι αποτέλεσμα συνειδητής στάσης, θεσμικής ευθύνης και καθημερινών επιλογών από όλους μας.
Διαβάστε Επίσης
