Στην πόλη Ζόλινγκεν της Γερμανίας, οι μαθητές της πέμπτης Δημοτικού σε όλα τα σχολεία συμμετέχουν σε μια συντονισμένη προσπάθεια απομάκρυνσης από τα social media. Περίπου 1.400 παιδιά από δώδεκα σχολικές μονάδες έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα, το οποίο ήδη χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επιτυχημένο.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ARD, όπως μεταφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η αλλαγή είναι εμφανής στην καθημερινότητα των μαθητών. Οι σχολικές αυλές έχουν μετατραπεί ξανά σε χώρους ζωντανής επικοινωνίας, με τα παιδιά να μιλούν και να παίζουν μεταξύ τους αντί να παραμένουν απομονωμένα μπροστά στις οθόνες.
Επιστροφή στην πραγματική αλληλεπίδραση
Ο Αντρέας Τέμπελ, διευθυντής του Ενιαίου Σχολείου Alexander-Coppel, περιγράφει μια θεαματική μεταβολή στη συμπεριφορά των παιδιών. Όπως επισημαίνει, πριν από την εφαρμογή της δράσης οι μαθητές συχνά κάθονταν σκυμμένοι πάνω από τα τηλέφωνά τους, χωρίς ουσιαστική επαφή μεταξύ τους.
Παράλληλα, τονίζει ότι η απομάκρυνση από τα social media συνέβαλε στον περιορισμό περιστατικών διαδικτυακού εκφοβισμού. Η διαδικασία, σύμφωνα με τον ίδιο, κύλησε ομαλά κυρίως επειδή οι γονείς συμμετείχαν ενεργά και στήριξαν την πρωτοβουλία. Ο στόχος, όπως λέει, είναι τα σχολεία να εξελιχθούν τα επόμενα χρόνια σε χώρους απαλλαγμένους από κινητά τηλέφωνα.
Ψυχική υγεία και ψηφιακή πίεση
Ο σχολικός ψυχολόγος Μάρκους Σάρεϊ επισημαίνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν συχνά πηγή έντονου άγχους για παιδιά και εφήβους. Στις συνεδρίες του παρατηρεί αυξημένες ενδείξεις εξάρτησης, αλλά και σημαντική άνοδο σε αγχώδεις διαταραχές και συμπτώματα κατάθλιψης.
Όπως αναφέρει, πολλοί μαθητές νιώθουν την ανάγκη να ελέγχουν συνεχώς το κινητό τους, γεγονός που επιβαρύνει την ψυχική τους ισορροπία. Μετά την εφαρμογή της αποχής, οι μαθητές εμφανίζονται πιο ικανοποιημένοι και οι σχολικοί χώροι έχουν γίνει πιο ζωντανοί, ενώ μειώθηκαν και φαινόμενα ανταγωνισμού.
Η σημασία της συλλογικής στάσης
Ο ψυχολόγος υπογραμμίζει ότι τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν μεγαλύτερη επιτυχία όταν εφαρμόζονται συλλογικά. Οι γονείς συχνά δυσκολεύονται μόνοι τους να επιβάλουν όρια στη χρήση των κινητών, όμως όταν μια ολόκληρη σχολική κοινότητα συμφωνεί, τα παιδιά δεν αισθάνονται κοινωνικά αποκλεισμένα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η πολιτική συζήτηση στη Γερμανία φαίνεται να εντείνεται. Στο πρόσφατο συνέδριο του CDU προτάθηκε η θέσπιση ηλικιακού ορίου 14 ετών για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ενώ παρόμοια θέση εκφράζει και το SPD, ζητώντας άμεση νομοθετική παρέμβαση.
Στατιστικά που προκαλούν ανησυχία
Έρευνα του Ινστιτούτου JIM δείχνει ότι σχεδόν όλοι οι έφηβοι ηλικίας 12 έως 19 ετών στη Γερμανία διαθέτουν κινητό τηλέφωνο. Τα δύο τρίτα δηλώνουν πως περνούν περισσότερο χρόνο online από όσο αρχικά σχεδίαζαν, με τον μέσο όρο χρήσης να φτάνει τα 231 λεπτά την ημέρα. Η υπερβολική αυτή έκθεση οδηγεί συχνά σε κόπωση, η οποία γίνεται εμφανής το πρωί στο σχολείο ή στην εργασία.
Ο ρόλος των γονιών στον ψηφιακό κόσμο
Ο Μάρκους Σάρεϊ επισημαίνει ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αλλά και τη συμπεριφορά των ενηλίκων. Πολλοί μαθητές αναφέρουν ότι οι ίδιοι οι γονείς τους δυσκολεύονται να απομακρυνθούν από τις οθόνες, ακόμη και σε οικογενειακές στιγμές όπως το τραπέζι.
Κατά τον ίδιο, χρειάζεται μια ειλικρινής κοινωνική συζήτηση για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί μια πιο υγιής σχέση με την τεχνολογία. Η αλλαγή δεν είναι μόνο παιδαγωγικό ζήτημα, αλλά πολιτισμική επιλογή που αφορά ολόκληρη την κοινωνία.
