Όταν ένα παιδί λέει "βαριέμαι", οι γονείς συχνά νιώθουμε πίεση να βρούμε άμεσα κάποια δραστηριότητα. Δεν θέλουμε τα παιδιά να βαριούνται, ίσως γιατί νιώθουμε ότι εμείς είμαστε υπεύθυνοι για την "ψυχαγωγία" τους. Όμως οι παιδοψυχολόγοι εξηγούν ότι η βαρεμάρα είναι σημαντικό στάδιο ανάπτυξης γιατί ενεργοποιεί τη φαντασία και την αυτορρύθμιση.
Όταν τα παιδιά έχουν ένα γεμάτο πρόγραμμα εκτός σπιτιού κι επιστρέφουν και βλέπουν τηλεόραση ή παίζουν κάποιο παιχνίδι στο tablet, η βαρεμάρα μπορεί να λειτουργήσει σαν μια μετάβαση από την υπερδιέγερση στην ηρεμία. Η Αμερικανική Εταιρεία Παιδιατρικής επισημαίνει ότι όταν το παιδί δεν έχει άμεση εξωτερική ψυχαγωγία, αρχίζει να δημιουργεί μόνο του παιχνίδια και ιστορίες.
Τι μπορεί να σημαίνει η φράση "βαριέμαι":
Η λέξη "βαριέμαι" δεν έχει πάντα μία μόνο εξήγηση. Συχνά κρύβει συναισθήματα ή ανάγκες που το παιδί δεν μπορεί ακόμη να εκφράσει διαφορετικά:
• Μπορεί να σημαίνει κούραση μετά από μια έντονη ημέρα ή ανάγκη για ηρεμία και αποφόρτιση.
• Μπορεί να δείχνει ότι το παιδί δεν έχει αρκετό χώρο για ελεύθερο παιχνίδι και πρωτοβουλία.
• Μπορεί να είναι ένδειξη ότι έχει συνηθίσει σε γρήγορα ερεθίσματα, όπως οθόνες και βίντεο μικρής διάρκειας.
• Κάποιες φορές κρύβει ανάγκη για σύνδεση με τον γονιό, ακόμη κι αν δεν το ζητά άμεσα.
• Άλλες φορές είναι απλώς το πρώτο στάδιο πριν ξεκινήσει η δημιουργική σκέψη.
Έρευνες για τον χρόνο οθόνης δείχνουν ότι η υπερβολική ψηφιακή χρήση μπορεί να συνδέεται με δυσκολίες συγκέντρωσης και συναισθηματική ένταση, κάτι που κάνει τα παιδιά να νιώθουν πιο εύκολα βαρεμάρα όταν δεν υπάρχει άμεσο ερέθισμα.
Τι να κάνουμε οι γονείς
Να μετατρέψουμε τη βαρεμάρα σε δημιουργία! Το πρώτο βήμα δεν είναι να "λύσουμε" τη βαρεμάρα, αλλά να την αντέξουμε μαζί με το παιδί. Οι ειδικοί προτείνουν να μην προσφέρουμε αμέσως λύσεις ή έτοιμες δραστηριότητες. Αντί να πούμε "πάμε να κάνεις αυτό", μπορούμε να απαντήσουμε με φράσεις όπως "τι θα ήθελες να δοκιμάσεις;" ή "πώς θα το έκανες εσύ;". Έτσι, το παιδί μαθαίνει να παίρνει πρωτοβουλία και να δημιουργεί μόνο του.
Να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει την αυθόρμητη δημιουργία: απλά υλικά ζωγραφικής, βιβλία, κατασκευές ή αντικείμενα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με πολλούς τρόπους. Δεν χρειάζονται συνεχώς νέες δραστηριότητες, πολλές φορές αρκεί λίγος "κενός" χρόνος χωρίς πρόγραμμα. Όταν οι γονείς παραμένουμε διαθέσιμοι αλλά όχι παρεμβατικοί, το παιδί ανακαλύπτει σταδιακά τη χαρά της αυτονομίας και η φράση "βαριέμαι" μετατρέπεται σε αφετηρία για παιχνίδι, φαντασία και εσωτερική ανάπτυξη.

