Κάθε παιδί θυμάται το πρώτο βιβλίο που το έκανε να χαθεί μέσα στις σελίδες του. Μια ιστορία που διάβασε στο σχολείο, ένα παραμύθι που του διάβασαν πριν κοιμηθεί ή ένα βιβλίο που διάλεξε μόνο του από ένα ράφι βιβλιοπωλείου. Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου στις 2 Απριλίου είναι μια καλή αφορμή να σκεφτούμε τι σημαίνει πραγματικά η φιλαναγνωσία σήμερα και ποιοί τελικά διαμορφώνουν τη σχέση των παιδιών με τα βιβλία.
Τα τελευταία χρόνια το Υπουργείο Παιδείας εισήγαγε στο πρόγραμμα της Γλώσσας ολόκληρα λογοτεχνικά βιβλία που διανέμονται δωρεάν στους μαθητές και είναι διαθέσιμα και ψηφιακά. Από τον "Μικρό Πρίγκιπα" μέχρι τον Σέρλοκ Χολμς και το "1984", τα παιδιά έρχονται σε επαφή με κλασικά έργα που σημάδεψαν τη λογοτεχνία.
Το ερώτημα των γονιών και των εκπαιδευτικών παραμένει: Είναι αυτά τα βιβλία αρκετά "φρέσκα" για τα παιδιά του σήμερα; Και κυρίως, είναι αυτά που επιλέγουν πραγματικά να διαβάσουν όταν έχουν την ελευθερία να διαλέξουν μόνα τους; Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, ο δάσκαλος Νίκος Γαλάνης μοιράζεται σκέψεις και εμπειρίες από την τάξη και ανοίγει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τα λογοτεχνικά βιβλία του σχολείου: Τι προσφέρουν, τι λείπει και τι τελικά αγαπούν τα παιδιά.
Διαβάστε Επίσης
21 λογοτεχνικά βιβλία στο πρόγραμμα της Γλώσσας...
"Το Υπουργείο Παιδείας, μέσω του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), έκανε από το σχολικό έτος 2024-2025 μια σημαντική κίνηση: εισήγαγε 21 λογοτεχνικά βιβλία στο πρόγραμμα της Γλώσσας (όχι απλά αποσπάσματα), τα οποία διανέμονται δωρεάν σε όλα τα σχολεία (Δημοτικά, Γυμνάσια, Λύκεια) και υπάρχουν και σε ψηφιακή μορφή στο eVivlio.gov.gr", εξηγεί ο δάσκαλος Νίκος Γαλάνης.
Είναι παρωχημένα;
Η απάντηση του εκπαιδευτικού είναι ξεκάθαρη: "Όχι εντελώς, αλλά όχι και τόσο φρέσκα όσο θα θέλαμε.
Η λίστα περιλαμβάνει διαχρονικά αριστουργήματα όπως:
Μύθοι Αισώπου, Ελληνική Μυθολογία, Ο Μικρός Πρίγκιπας (Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί), Παραμύθι χωρίς όνομα (Πηνελόπη Δέλτα), Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες (Ιούλιος Βερν) για το Δημοτικό
Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς, Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, Τα λόγια της πλώρης (Καρκαβίτσας) για το Γυμνάσιο
1984 (Τζορτζ Όργουελ) και έργα Παπαδιαμάντη, Βιζυηνού, Θεοτόκη κ.ά. για το Λύκειο
Το θετικό με τις επιλογές αυτές είναι ότι τα περισσότερα είναι κλασικά, χωρίς πνευματικά δικαιώματα, άρα φθηνά και άμεσα διαθέσιμα. Το Υπουργείο τονίζει ότι στόχος είναι η φιλαναγνωσία, η κριτική σκέψη και η φαντασία. Και πράγματι, τα παιδιά ενθουσιάζονται με τον Μικρό Πρίγκιπα ή τον Σέρλοκ Χολμς!
Το μειονέκτημα; Δεν ανανεώνονται συχνά με φρέσκα, σύγχρονα βιβλία. Αυτή η λίστα είναι η πρώτη τέτοια μεγάλη παρέμβαση εδώ και πολλά χρόνια. Όμως, δεν βλέπουμε ακόμα έργα Ελλήνων συγγραφέων μετά το 2000 (π.χ. Ευγένιος Τριβιζάς, Μαρία Παπαγιάννη, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Χρύσα Τσάνταλη ή βραβευμένα βιβλία από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου). Η επιλογή έγινε κυρίως με κριτήριο το κόστος, όχι απαραίτητα την "φρέσκια" θεματολογία (εκφοβισμός, περιβάλλον, διαφορετικότητα, ψηφιακή εποχή)".
Και τώρα το πιο σημαντικό: Ποια βιβλία αγαπούν πραγματικά τα παιδιά;
"Από την εμπειρία μου στην τάξη κάποιες δικές μου επιλογές θα ήταν εικονογραφημένες σειρές όπως "Ο Σκαντζόχοιρος που ήθελε…" ή βιβλία της Άλκης Ζέη, του Τριβιζά, βιβλία για φιλία, οικολογία ή σχολικού εκφοβισμού από σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς.
Τα παιδιά λατρεύουν ήρωες που μοιάζουν με αυτά, γλώσσα ζωντανή, χιούμορ και θέματα που τα αφορούν σήμερα. Όταν τους δίνω να διαλέξουν μόνοι τους, σπάνια επιλέγουν κλασικά – εκτός αν τα "πουλήσω" σωστά!
Το συμπέρασμα;
Η λίστα του Υπουργείου είναι ένα εξαιρετικό πρώτο βήμα – δίνει σε όλα τα παιδιά πρόσβαση σε αριστουργήματα. Αλλά για να "ανθίσουν" οι ιστορίες, εμείς οι δάσκαλοι και οι γονείς πρέπει να συμπληρώνουμε με φρέσκα, σύγχρονα βιβλία που τα παιδιά επιλέγουν μόνα τους. Ας φυτέψουμε και τα δύο: τα κλασικά για τις ρίζες και τα νέα για τα λουλούδια!", εξηγεί ο Νίκος Γαλάνης και προσθέτει: "Φέτος, ας κάνουμε δώρο στα παιδιά μας όχι μόνο ένα βιβλίο από τη λίστα του Υπουργείου, αλλά και ένα που θα διαλέξουν μόνα τους από το βιβλιοπωλείο. Γιατί μόνο έτσι η φιλαναγνωσία δεν θα είναι υποχρέωση".
Διαβάστε Επίσης
