Είναι πολύ συνηθισμένο για τα παιδιά να λένε "δεν θέλω να πάω σχολείο", ειδικά μετά από διακοπές ή όταν μόλις ξεκίνησαν μια νέα τάξη. Αλλά όταν αυτή η απροθυμία γίνεται συχνό σχεδόν καθημερινό πρόβλημα, αξίζει να εξετάσουμε πιο προσεκτικά τι συμβαίνει πίσω από αυτήν τη συμπεριφορά.
Σύμφωνα με κλινικές έρευνες, ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών εμφανίζει συμπεριφορές που ορίζονται ως "school avoidance" ή "school refusal", όπου η απροθυμία να πάει σχολείο είναι συνδεδεμένη με άγχος, κοινωνικο-συναισθηματική δυσφορία ή ακόμα και φόβο. Mπορεί πολλές φορές να εκδηλώνεται με παραπόνα και πόνο στο στομάχι, το κεφάλι, χωρίς ιατρική αιτία, συχνά συμπτώματα ψυχολογικής προέλευσης. Ωστόσο οι γονείς δεν γίνεται να μην αναρωτηθούν..."Είναι φυσιολογικό να μην θέλει να πηγαίνει σχολείο";
Για πολλούς ειδικούς, αυτή η συμπεριφορά δεν είναι απλώς ένα πείσμα. Το Yale Medicine Child Study Center εξηγεί ότι η σχολική άρνηση μπορεί να είναι αποτέλεσμα φόβου, άγχους, δυσκολίας αυτονομίας ή δυσκολίας κοινωνικής αλληλεπίδρασης και δεν αποτελεί απλά απροθυμία, αλλά μια αντιδραστική συμπεριφορά που σχετίζεται με έντονο άγχος.
Πότε θεωρείται "φυσιολογικό";
Όταν ένα παιδί λέει απλώς ότι δεν θέλει να πάει σχολείο επειδή βαριέται, θέλει μια μέρα στο σπίτι ή φοβάται τις εξετάσεις, αυτό μπορεί να είναι απλώς μια προσωρινή αντίδραση, ιδιαίτερα κοντά στην έναρξη της σχολικής χρονιάς ή μετά από διακοπές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ειδικοί προτείνουν να το ακούσουμε, να το ρωτήσουμε τι ακριβώς το απασχολεί και να του δώσουμε χώρο για να εκφράσει τα συναισθήματά του.
Τι λένε οι ειδικοί
Ειδικοί στην ψυχολογία παιδιού επισημαίνουν ότι η έκφραση "δεν θέλω να πάω σχολείο" συχνά σημαίνει στην πραγματικότητα "φοβάμαι" ή "δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ αυτό που νιώθω". Η ενσυναίσθηση των γονιών και η υποστήριξη μέσα από σταθερές ρουτίνες είναι καθοριστικής σημασίας για να νιώσει το παιδί ασφάλεια.
Η Τριανταφυλλιά Χαρίλα, Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια, MSc στην Εργασιακή Υγεία και Ειδίκευση στην Υπαρξιακή Συστημική & Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία, αναφέρει πως ο ψυχολογικός όρος που χρησιμοποιείται είναι "σχολική άρνηση", όχι επειδή το παιδί είναι τεμπέλικο, αλλά επειδή η αντίστασή του μπορεί να συνδέεται με φόβο αποχωρισμού από τους γονείς, άγχος για αποτυχία, δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους του, ή ακόμα και φοβίες για συγκεκριμένα στοιχεία του σχολικού περιβάλλοντος.
Τι να κάνεις ως γονιός
- Μίλα ανοιχτά με το παιδί, όχι για να το πείσεις να πάει σχολείο, αλλά για να καταλάβεις τι νιώθει πίσω από τα λόγια του.
- Αναγνώρισε τα συναισθήματα του, χωρίς να τα ακυρώνεις ή να γελάς με αυτά, αυτό χτίζει άλλωστε εμπιστοσύνη.
- Αν η άρνηση επιμένει ή συνοδεύεται από έντονα συμπτώματα άγχους ή αποφυγής, η συμβουλή ενός ειδικού παιδοψυχολόγου μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Είναι φυσιολογικό για τα παιδιά να λένε πώς δεν θέλουν να πάνε στο σχολείο, όμως πολλές αυτή η φράση κρύβει από πίσω της πολλά περισσότερα από το προφανές ή αυτό που αναφέρουν οι λέξεις. Σχετικές αναφορές του Harvard Health εξηγούν ότι όταν ένα παιδί εμφανίζει επανειλημμένη άρνηση να πάει σχολείο και συμπτώματα άγχους ή δυσφορίας, αυτό αποτελεί κάτι παραπάνω από απλή τεμπελιά. Αναφέρει πως η συμπεριφορά αυτή σχετίζεται συχνά με σημαντικό άγχος γύρω από το σχολικό περιβάλλον και όχι απλά με απροθυμία ή με κούραση. Τέλος οι ειδικοί προτρέπουν τους γονείς ότι αξίζει να ακούσουν προσεκτικά την αιτία και να στηρίξουν το παιδί με ενσυναίσθηση και ίσως και επαγγελματική καθοδήγηση.

