Το σκοτάδι, τα σκυλιά, οι δυνατοί θόρυβοι, οι μάγισσες των παραμυθιών. Οι φόβοι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της παιδικής ηλικίας. Στην πραγματικότητα, ο φόβος είναι ένας χρήσιμος μηχανισμός επιβίωσης, καθώς προστατεύει τα παιδιά από κινδύνους. Καθώς όμως το παιδί μεγαλώνει και η φαντασία του καλπάζει, οι φόβοι μπορεί να γίνουν πιο περίπλοκοι.
Πώς μπορούμε όμως εμείς οι γονείς να καταλάβουμε αν ο φόβος του παιδιού μας είναι μέσα στα φυσιολογικά πλαίσια της ανάπτυξής του ή αν έχει ξεπεράσει το όριο και έχει γίνει υπερβολικός, επηρεάζοντας την καθημερινότητά του;
Πότε ο φόβος είναι φυσιολογικός;
Οι φυσιολογικοί φόβοι αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία. Ένα μωρό φοβάται τους ξένους, ένα νήπιο φοβάται τον αποχωρισμό από τους γονείς, ενώ ένα παιδί σχολικής ηλικίας μπορεί να φοβάται τις φυσικές καταστροφές ή την αποτυχία στο σχολείο.
Αυτοί οι φόβοι έρχονται, κάνουν τον κύκλο τους και φεύγουν με τη δική μας υποστήριξη και καθησύχαση.
Τα σημάδια του υπερβολικού φόβου
Ο φόβος γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζει να "παραλύει" το παιδί και να εμποδίζει τις καθημερινές του δραστηριότητες. Ας δούμε μερικά καμπανάκια κινδύνου:
Σωματικά συμπτώματα: Το παιδί παραπονιέται συχνά για στομαχόπονο, πονοκέφαλο, ναυτία ή έχει ταχυκαρδία όταν έρχεται αντιμέτωπο με αυτό που φοβάται.
Διαταραχές ύπνου και φαγητού: Δυσκολεύεται να κοιμηθεί, βλέπει συνεχώς εφιάλτες ή χάνει την όρεξή του.
Έντονη αποφυγή: Αρνείται πεισματικά να πάει στο σχολείο, σε πάρτι, ή στο σπίτι ενός φίλου επειδή εκεί μπορεί να υπάρχει κάτι που το τρομάζει.
Παλινδρόμηση: Επιστρέφει σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας (π.χ. αρχίζει ξανά να βρέχει το κρεβάτι του ή να πιπιλάει το δάχτυλό του).
Πώς να το διαχειριστούμε σωστά
Το μεγαλύτερο λάθος που μπορούμε να κάνουμε είναι να υποτιμήσουμε τον φόβο του με ατάκες όπως "Έλα τώρα, δεν είναι τίποτα" ή "Μεγάλωσες πια για να φοβάσαι το σκοτάδι". Για το παιδί, ο κίνδυνος είναι απόλυτα αληθινός. Επιστημονικοί φορείς όπως το Child Mind Institute συνιστούν:
Στεκόμαστε δίπλα στο παιδί με ενσυναίσθηση. Λέμε: "Καταλαβαίνω ότι φοβάσαι και είμαι εδώ για να σε προστατεύσω". Το βοηθάμε να ονομάσει το συναίσθημά του και να το εκφράσει μέσα από τη ζωγραφική ή το παιχνίδι ρόλων. Δεν το πιέζουμε να αντιμετωπίσει τον φόβο του απότομα, αλλά με μικρά, σταδιακά βήματα.
Αν δούμε ότι ο φόβος επιμένει για περισσότερο από έξι μήνες και επηρεάζει σοβαρά την κοινωνική και σχολική του ζωή, δεν διστάζουμε να ζητήσουμε τη συμβουλή ενός παιδοψυχολόγου.
Η έγκαιρη υποστήριξη θα του δώσει τα εργαλεία να χτίσει την αυτοπεποίθησή του!
Διαβάστε Επίσης
