Το 2χρονο παιδάκι σου κάθεται στο χαλί, κρατάει ένα πλαστικό αυτοκινητάκι, σε κοιτάζει στα μάτια και σου λέει: "Μαμά, κοίτα, αμαξάκι!". Εσύ εκείνη ακριβώς τη στιγμή ακούς το "ντιν" μιας ειδοποίησης στο κινητό. Κατεβάζεις το βλέμμα σου για 5 δευτερόλεπτα να δεις τι συνέβη, και μετά ξανακοιτάς το παιδί: "Ναι, αγάπη μου, πολύ ωραίο!".
Αυτή η μικρή, σχεδόν ανεπαίσθητη διακοπή στη ροή της επικοινωνίας έχει "βαφτιστεί" από την ιατρική κοινότητα για τις επιδράσεις της στη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιων: Το "Technoferrence" από τις λέξεις technology + interference = τεχνολογική παρεμβολή.
Και ενώ όλες ανησυχούμε για το πόση ώρα βλέπει το ίδιο το παιδί οθόνη, οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι η δική μας χρήση της τεχνολογίας μπορεί να έχει ακόμα μεγαλύτερο αντίκτυπο στη γλωσσική του ανάπτυξη.
Γιατί η γλώσσα χρειάζεται "συντονισμό"
Η γλωσσική ανάπτυξη ενός νηπίου δεν στηρίζεται απλώς στο να ακούει λέξεις από το περιβάλλον. Στηρίζεται σε μια αλληλεπίδραση που οι παιδαγωγοί παρομοιάζουν με το παιχνίδι του τένις: το "Σερβίρισμα και Επιστροφή".
Το παιδί κάνει ένα "σερβίρισμα": Κοιτάζει κάτι, βγάζει έναν ήχο, δείχνει μια εικόνα.
Ο γονέας "επιστρέφει τη μπάλα": Χαμογελάει, κάνει οπτική επαφή, απαντάει με προτάσεις, αλλάζει τον τόνο της φωνής του.
Όταν το κινητό τηλέφωνο διακόπτει αυτή την αλληλεπίδραση (ακόμα και για λίγα δευτερόλεπτα), ο συντονισμός σπάει. Το παιδί λαμβάνει το μήνυμα ότι η προσπάθειά του για επικοινωνία δεν έχει αξία, η ροή της κουβέντας χάνεται και οι ευκαιρίες εμπλουτισμού του λεξιλογίου μειώνονται δραματικά.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Child Media αναλύει πώς οι τεχνολογικές παρεμβολές (technoferrence) στις καθημερινές αλληλεπιδράσεις γονέα-παιδιού συνδέονται με μειωμένες γλωσσικές ευκαιρίες και συμπεριφορικές προκλήσεις.
Πώς να προστατεύσεις την επικοινωνία με το παιδί σου
Χρειάζεται απλώς να βάλεις μερικά καθαρά όρια:
Δημιούργησε "Phone-Free" ζώνες: Την ώρα του φαγητού, την ώρα του μπάνιου και κατά τη διάρκεια των παραμυθιών πριν τον ύπνο, το κινητό μένει σε άλλο δωμάτιο.
Βάλε τις ειδοποιήσεις στο αθόρυβο: Αν δεν ακούς το "ντιν", δεν θα νιώσεις την παρόρμηση να κοιτάξεις την οθόνη.
Αν πρέπει να απαντήσεις, εξήγησε: Αν περιμένεις ένα σοβαρό τηλεφώνημα, πες στο παιδί: "Η μαμά πρέπει να κοιτάξει το τηλέφωνο για ένα λεπτό και μετά είμαι πάλι όλη δική σου!".
Η φωνή σου και το βλέμμα σου είναι το πολυτιμότερο σχολείο για το παιδί σου. Μην αφήνεις καμία ειδοποίηση να κλέψει αυτή τη μαγεία!

