Γνώριζες πως όταν το μωρό σου μαθαίνει να κάθεται όρθιο ή να στέκεται, βοηθά παράλληλα και την ανάπτυξη του λόγου του;
Η εργοθεραπεύτρια Sally Payne του βρετανικού Βασιλικού Κολλέγιου Εργοθεραπευτών, εξηγεί σε άρθρο της στο BBC, πως αυτές οι στιγμές που το μωρό κάθεται όρθιο ή στέκεται μόνο του είναι "θεμελιώδεις κινητικές δεξιότητες", μικρές κινήσεις που χτίζονται η μία πάνω στην άλλη και επιτρέπουν στο παιδί να εξελίσσεται σε πολλούς τομείς.
Όταν το μωρό μπορεί να κάθεται σε μια καρέκλα, τα χέρια και τα μπράτσα του απελευθερώνονται για νέες δραστηριότητες. Η ικανότητα να σηκώνει το χέρι μακριά από το σώμα κάνει πιο εύκολες ακόμη και απλές κινήσεις, όπως το να περάσει τα χέρια μέσα από τα μανίκια. Όλα βασίζονται στη δύναμη και στον συντονισμό που μετατρέπουν τις καθημερινές δεξιότητες σε κάτι φυσικό.
Το να μάθει να κάθεται όρθιο, όμως, δεν ανοίγει μόνο νέους τρόπους χρήσης των χεριών αλλά και νέους τρόπους επικοινωνίας με τους γονείς του. Παράλληλα, όταν αρχίζει να δείχνει με το δάχτυλο, δημιουργούνται νέες ευκαιρίες αλληλεπίδρασης.
Η ισορροπία που "χτίζει" τη γλώσσα
Σύμφωνα με την εργοθεραπεύτρια, όταν οι κινήσεις γίνονται αυτόματες, το παιδί έχει περισσότερο "νοητικό χώρο" για να επικοινωνήσει. Αν χρειάζεται να συγκεντρώνεται στο πώς θα κρατήσει την ισορροπία του χωρίς να πέσει, του μένει λιγότερη ενέργεια για να σκεφτεί τι θέλει να πει ή πώς θα αλληλεπιδράσει με το περιβάλλον.
Η στιγμή που το μωρό σου καταφέρνει να κάθεται σταθερά είναι σημαντικό ορόσημο. Στην αρχή στηρίζεται στα χέρια του, αλλά όσο δυναμώνει ο κορμός του, τα χέρια απελευθερώνονται για να δείχνουν ή να πιάνουν αντικείμενα, δηλαδή για να επικοινωνούν. Μεγαλώνοντας και δοκιμάζοντας δραστηριότητες όπως η ζωγραφική, βρίσκει ακόμη περισσότερους τρόπους έκφρασης.
Αρχίζει να δείχνει κι αυτό είναι σημαντικό
Μπορεί στην ενήλικη ζωή το να δείχνεις με το δάχτυλο να θεωρείται κάτι φυσικό ή και σε κάποιες περιπτώσεις αγενές, όμως για το παιδί σου είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο επικοινωνίας. Για να δείξει, χρειάζεται ισορροπία αλλά και την ικανότητα να κινεί μεμονωμένα ένα δάχτυλο, κάτι που βοηθά τον γονιό να αλληλεπιδράσει μαζί του και να συζητήσει: "Κοίτα, μια γατούλα κάτω από το παγκάκι".
Οι λεπτές κινήσεις των δαχτύλων είναι επίσης βασικές για δεξιότητες όπως το κράτημα ενός μολυβιού ή η χρήση του κουταλιού. Καθώς το μωρό σου κατακτά παλιές δεξιότητες, ανοίγει τον δρόμο για καινούργιες.
Από τους ώμους στα δάχτυλα
Η ανάπτυξη της δύναμης και της σταθερότητας ξεκινά από το κέντρο του σώματος και προχωρά προς τα άκρα. Το μπουσούλημα, για παράδειγμα, βοηθά το παιδί σου να ελέγχει τους ώμους, να στηρίζει βάρος στους αγκώνες και στους καρπούς και να εξερευνά τον κόσμο γύρω του.
Στη ζωγραφική μπορείς να δεις αυτή την εξέλιξη: Αρχικά τα σχέδια καλύπτουν όλη την επιφάνεια, μετά οι κινήσεις προέρχονται από τον αγκώνα, έπειτα από τον καρπό και τέλος από τα δάχτυλα, οδηγώντας σε πιο λεπτομερή έλεγχο.
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς
Μπορείς να ενισχύσεις αυτές τις δεξιότητες μέσα από απλό παιχνίδι. Τοποθέτησε παιχνίδια στον καναπέ ώστε το παιδί σου να θέλει να σταθεί όρθιο για να τα φτάσει. Έτσι θα χρειαστεί να κρατήσει ισορροπία και να χρησιμοποιήσει τα χέρια του πιο ελεύθερα. Η ζωγραφική σε κάθετη επιφάνεια, όπως ένας πίνακας κιμωλίας ή καβαλέτο, είναι επίσης πολύ βοηθητική.
Να θυμάσαι ότι η ανάπτυξη γίνεται σταδιακά. Όταν το παιδί σου εστιάζει περισσότερο στην κίνηση και στην ισορροπία, η γλωσσική εξέλιξη μπορεί να επιβραδυνθεί προσωρινά. Συνήθως ακολουθεί ένα "άλμα" στην επικοινωνία και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Δίνοντάς του ευκαιρίες να εξερευνήσει την κίνηση, θα δεις σιγά-σιγά να ανθίζουν και οι επικοινωνιακές του δεξιότητες.
Κάθε μωρό εξελίσσεται διαφορετικά και μαθαίνει με τον δικό του ρυθμό. Ακόμη κι αν οι βασικές κινητικές δεξιότητες είναι σημαντικές, δεν χρειάζεται να ανησυχείς αν το παιδί σου μάθει να κάθεται, να δείχνει ή να κρατά αντικείμενα αργότερα από άλλα παιδιά. Ακόμη και το κράτημα ενός μολυβιού περνά από στάδια: Στην αρχή με όλη τη γροθιά και στη συνέχεια με πιο σωστή τοποθέτηση των δαχτύλων. Με εξάσκηση και ευκαιρίες για παιχνίδι, οι δεξιότητες βελτιώνονται φυσικά με τον χρόνο.
