Όσο τα παιδιά μας μεγαλώνουν- και δεν είναι πια μωρά- οι μαμάδες συνειδητοποιούμε ότι η ανατροφή ενός παιδιού είναι μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην καθοδήγηση και στην ελευθερία. Για πολλούς γονείς, όμως, αυτή η γραμμή συχνά θολώνει. Γιατί η προστασία του παιδιού είναι φυσική και απαραίτητη, η υπερπροστασία, όμως, μπορεί άθελά της να επηρεάσει αρνητικά τη συναισθηματική και ψυχολογική του ανάπτυξη.
Η υπερπροστατευτική στάση μπορεί να μοιάζει με αγάπη "ντυμένη" με προσοχή, αλλά είναι πάντα η καλύτερη επιλογή; Έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική προστασία μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και μειωμένη ανθεκτικότητα όσο τα παιδιά μεγαλώνουν.
Πού βρίσκεται το όριο ανάμεσα στη φροντίδα και τον έλεγχο; Η κατανόηση των ενδείξεων και των επιπτώσεων της υπερπροστατευτικής γονεϊκότητας είναι βασική για να χτίσεις μια υγιή σχέση με το παιδί σου.
Τι είναι οι υπερπροστατευτικοί γονείς;
Υπερπροστατευτικοί θεωρούνται οι γονείς που, με τις καλύτερες προθέσεις, ξεπερνούν τα απαραίτητα όρια για να προστατεύσουν το παιδί τους από αποτυχία, κίνδυνο ή απογοήτευση. Πιστεύουν ότι έτσι διασφαλίζουν το μέλλον του, όμως συχνά περιορίζουν την ικανότητά του να λειτουργεί ανεξάρτητα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η στάση πηγάζει συχνά από φόβο, φόβο για το άγνωστο, για την αποτυχία ή για τον πόνο που μπορεί να βιώσει το παιδί. Όταν όμως ελέγχεται συνεχώς το περιβάλλον, οι επιλογές ή οι κοινωνικές επαφές του παιδιού, μπορεί να δυσκολευτεί να αναπτύξει βασικές δεξιότητες ζωής, όπως ανθεκτικότητα, επίλυση προβλημάτων και αυτοπεποίθηση.
Η επιρροή της υπερπροστασίας, μάλιστα, δεν σταματά όταν το παιδί ενηλικιωθεί. Για πολλούς νέους, η φάση μετά την ενηλικίωση παραμένει μια περίοδος αναζήτησης ταυτότητας και προσωπικής εξέλιξης. Όταν οι γονείς παραμένουν υπερβολικά παρεμβατικοί, αυτή η διαδικασία μπορεί να εμποδιστεί. Η υπερβολική ανάμειξη σε επιλογές καριέρας, σχέσεις ή αποφάσεις ζωής μπορεί να κάνει τους νέους να νιώθουν εξαρτημένοι ή ανασφαλείς. Μελέτες δείχνουν ότι νέοι ενήλικες με υπερπροστατευτικούς γονείς εμφανίζουν συχνότερα άγχος και δυσκολία στην αυτονομία.
Γιατί οι γονείς είναι υπερπροστατευτικοί;
Η υπερπροστασία των γονιών πηγάζει από βαθύτερους φόβους ή προσωπικές εμπειρίες που επηρεάζουν τον τρόπο που μεγαλώνουν τα παιδιά τους.
Μερικοί συνηθισμένοι λόγοι σύμφωνα με τους ειδικούς είναι:
- Φόβος αποτυχίας και αρνητικών εμπειριών
- Δύσκολες προσωπικές εμπειρίες στο παρελθόν
- Κοινωνική πίεση για "τέλεια" γονεϊκότητα
- Συνεχής έκθεση σε ειδήσεις για κινδύνους
- Προσωπικό άγχος των γονέων
- Επιθυμία για ένα "τέλειο" μέλλον για το παιδί
Σημάδια ότι είσαι υπερπροστατευτικός γονιός
Μερικές φορές η υπερπροστασία είναι δύσκολο να αναγνωριστεί, γιατί μοιάζει με φροντίδα. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις όπως:
- Συνεχής παρακολούθηση και έλεγχος
- Αποθάρρυνση της ανεξαρτησίας
- Παρέμβαση σε κάθε σύγκρουση
- Πολύ αυστηροί κανόνες
- Υπερβολικός σχεδιασμός του μέλλοντος
- Χρήση φόβου για αποφυγή δραστηριοτήτων
- Περιορισμός κοινωνικών επαφών
Οι ψυχολογικές επιπτώσεις της υπερπροστατευτικής ανατροφής
Παρότι ξεκινά από αγάπη, η υπερπροστασία μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες:
- Αυξημένο άγχος
- Χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Δυσκολία στη λήψη αποφάσεων
- Εξάρτηση από την έγκριση των γονέων
- Φόβος αποτυχίας
- Αντίδραση ή αποξένωση από την εξουσία
- Περιορισμένη συναισθηματική ωρίμανση
Σε ποια ηλικία πρέπει να μειώνεται η υπερπροστασία;
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ηλικία, καθώς κάθε παιδί ωριμάζει διαφορετικά. Ωστόσο, οι ειδικοί προτείνουν ότι στην εφηβεία οι γονείς καλό είναι να δίνουν σταδιακά περισσότερη ανεξαρτησία, ενώ στην πρώιμη ενήλικη ζωή η καθοδήγηση πρέπει να μετατρέπεται σε υποστήριξη.
Πόση ελευθερία είναι σωστή για το παιδί σου;
Η σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ελευθερία και την καθοδήγηση εξαρτάται από την ηλικία, την ωριμότητα και την υπευθυνότητα του παιδιού.
Τα μικρότερα παιδιά χρειάζονται σαφή όρια για ασφάλεια, ενώ οι έφηβοι ωφελούνται όταν έχουν χώρο να παίρνουν αποφάσεις και να μαθαίνουν από τα λάθη τους. Μικρές ελευθερίες, όπως να οργανώνει ένας έφηβος το πρόγραμμά του ή να επιλέγει δραστηριότητες ένα μικρότερο παιδί, χτίζουν εμπιστοσύνη και αυτονομία.
Ο στόχος είναι να νιώθει το παιδί ότι έχει στήριξη, χωρίς να αισθάνεται ούτε εγκαταλελειμμένο ούτε υπερβολικά ελεγχόμενο.
Γονεϊκότητα, εξάλλου, δεν σημαίνει να προστατεύεις το παιδί από κάθε δυσκολία, αλλά να του δίνεις τα εργαλεία για να αντιμετωπίζει τη ζωή με αυτοπεποίθηση, γνωρίζοντας ότι είσαι πάντα δίπλα του για στήριξη.
Διαβάστε Επίσης
