Οι οθόνες είναι παντού και κάθε γονέας αντιλαμβάνεται πόσο περίπλοκο είναι να περιορίσει τον χρόνο που τα παιδιά του αφιερώνουν σε κινητά και τάμπλετ. Η αδιάκοπη ενασχόληση με το διαδίκτυο μπορεί να εδραιωθεί ως συνήθεια και να αποσπά την προσοχή των παιδιών, με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο συγκεντρωμένα στις οικογενειακές στιγμές ή τη μάθηση.
Ένα άρθρο του BBC με τίτλο "Don't panic – five ways to stop your kids' endless scrolling” (δηλαδή "Μην πανικοβάλλεσαι- 5 τρόποι να σταμτήσει το παιδί σου το scrolling) παρέχει χρήσιμες συμβουλές προς τους γονείς σχετικά με το πώς να περιορίσουν τον χρόνο που τα παιδιά τους περνούν μπροστά σε οθόνες με ήρεμο και θετικό τρόπο, αποφεύγοντας τον πανικό, και δίνοντας έμφαση στη συνεργασία, την εκμάθηση ψηφιακών δεξιοτήτων και το θετικό παράδειγμα από τους ίδιους τους γονείς.
1.Να είστε ρεαλιστικοί στα όρια
Πολλοί γονείς που ήδη έχουν δώσει στα παιδιά τους τάμπλετ ή κινητά μπορεί να αναρωτιούνται αν η καλύτερη λύση είναι απλώς να τα καταργήσουν. Αλλά αυτό δεν είναι πάντα η πιο παραγωγική επιλογή, λέει η παιδοψυχολόγος Dr Jane Gilmour.
"Η αλλαγή μιας συνήθειας είναι πάντα δύσκολη,” λέει. Αντίθετα, προτείνει να εφαρμόζονται αλλαγές σε ουδέτερες στιγμές, όχι κατά τη διάρκεια καυγάδων για τον χρόνο οθόνης. "Οι ήρεμοι εγκέφαλοι επικοινωνούν καλύτερα.”
Ένα καλό πρώτο βήμα για τη μείωση του χρόνου οθόνης μπορεί να είναι η οριοθέτηση ενός συγκεκριμένου χώρου στο σπίτι για τις συσκευές, όπως ένα συγκεκριμένο ντουλάπι.
"Έχετε ένα μέρος μόνο για τους φορτιστές… ώστε όταν τα τηλέφωνα απομακρύνονται, να πηγαίνουν στον φορτιστή και αυτό ήταν όλο.”
2. Να είστε συνεργατικοί
Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να ωφεληθούν αν συμμετέχουν στη συζήτηση για τον χρόνο οθόνης, αντί να τους επιβάλλονται κανόνες, λέει η παιδοψυχολόγος Dr Maryhan Baker στο BBC.
Η αναγνώριση της πίεσης από τους φίλους σχετικά με τα social media μπορεί να βοηθήσει στην αποδοχή των περιορισμών, λέει, όπως λέγοντας: "Καταλαβαίνω ότι εκεί συνδέεστε με τους φίλους σας. Καταλαβαίνω την κοινωνική πίεση αν θεωρηθεί ότι δεν είστε μέσα σε αυτό. Το καταλαβαίνω. Ας δούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε λίγο χώρο μέσα στη μέρα σας, όπου δεν θα είστε συνέχεια στο τηλέφωνο.”
Η σύμβουλος γονεικότητας Olivia Edwards προσθέτει στο ίδιο άρθρο ότι η ισχυρή σύνδεση με το παιδί ή τον έφηβο θα κάνει πιο εύκολο τον έλεγχο της χρήσης των οθονών: "Πρέπει να έχουμε μια ισχυρή σχέση με το παιδί μας, γιατί αυτή είναι που θα φέρει συνεργασία και ομαδικότητα.” Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει το να δείχνετε πραγματικό ενδιαφέρον για το περιεχόμενο που καταναλώνει το παιδί σας στο διαδίκτυο.
3. Μετατρέψτε τον χρόνο οθόνης σε ευκαιρία μάθησης
Πολλοί γονείς νιώθουν ότι δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τις γρήγορα μεταβαλλόμενες τάσεις των social media. Αλλά υπάρχει ευκαιρία να μάθουν και οι δύο, γονείς και παιδιά, μέσα από ανοιχτές συζητήσεις για τον χρόνο οθόνης.
Η Olivia λέει: "Μπορείτε να πείτε κάτι όπως: ‘Πώς νομίζεις ότι λειτουργεί το social media; Πώς νομίζεις ότι η εφαρμογή κρατάει τους ανθρώπους να κοιτάζουν συνέχεια; Ήξερες ότι βγάζουν χρήματα όσο περισσότερο χρόνο περνάμε εκεί;’”
Η Jane επίσης λέει ότι οι γονείς μπορούν να διδάξουν ψηφιακή παιδεία με πρακτικό τρόπο: "Μπορεί να υπάρχει περιεχόμενο που μπορείτε να δείτε μαζί και να πείτε, ‘Νομίζεις ότι αυτό είναι αληθινό; Πώς θα το εξακριβώναμε;’”
4. Δείξτε καλό παράδειγμα
Τα παιδιά μιμούνται τους γονείς, οπότε η ενθάρρυνση καλών συνηθειών ξεκινάει από τους ίδιους.
Η Maryhan προτείνει μια πιο ελαφριά προσέγγιση: "Ακόμα κι αν κάνουμε μια λίγο αυτοσαρκαστική συζήτηση με τα παιδιά μας, όπως: ‘Όλοι έχουμε ενοχές γι’ αυτό, δεν είμαι τέλειος με τη σχέση μου με το τηλέφωνο όσο θα μπορούσα.’”
Τα τηλέφωνα και τα τάμπλετ παρέχουν πηγή διασκέδασης για όλες τις ηλικίες, αλλά η Jane λέει ότι και οι ενήλικες και τα παιδιά μπορούν να επωφεληθούν αν αγκαλιάσουν λίγο την πλήξη.
"Το να είσαι μπροστά στην οθόνη μας κρατάει στον εξωτερικό κόσμο. Όταν κοιτάζουμε στο κενό, στον ενδιάμεσο χώρο, μας επιτρέπει να σκεφτούμε το παρελθόν, να φανταστούμε το μέλλον, να καλλιεργήσουμε τη δημιουργικότητα. Όταν τα παιδιά διαμαρτύρονται ότι ‘δεν υπάρχει τίποτα να κάνω’, απλώς κοιτάζουν το κενό – αυτό είναι εντάξει και είναι θετικό.”
5. Μην πανικοβάλλεστε
Η γονική μέριμνα δεν ήταν ποτέ εύκολη, αλλά το να μεγαλώνετε παιδιά σε μια εποχή όπου οι οθόνες είναι παντού μπορεί να προκαλεί ανησυχία.
Ο Dr Tony Sampson, αναπληρωτής καθηγητής ψηφιακής επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο του Essex, λέει ότι οι γονείς δεν πρέπει να πέφτουν στην παγίδα του πανικού.
"Υπάρχει τάση για ανήσυχους γονείς να μπλέκονται σε ένα γενικό πανικό και να βλέπουν όλους τους εφήβους ως εξαρτημένους από τα social media. Αλλά τα παιδιά και οι έφηβοι έχουν νευροπλαστικότητα – οι εγκέφαλοί τους προσαρμόζονται και ανακάμπτουν καλύτερα από των ενηλίκων.”
"Διαβάζουμε πολλά για το πώς τα social media μειώνουν την προσοχή. Στην πραγματικότητα, δεν τη μειώνουν – απλώς την αποσπούν και την κατευθύνουν σε εμπορικό περιεχόμενο. Η θετική χρήση της τεχνολογίας μπορεί να ενισχύσει τη δημιουργικότητα, την εξερεύνηση και τη μάθηση.”
