Η δομή της σύγχρονης οικογένειας αλλάζει ραγδαία παγκοσμίως. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να μην κάνουν καθόλου παιδιά, ενώ εκείνοι που γίνονται γονείς στρέφονται όλο και συχνότερα στην απόκτηση ενός και μόνο παιδιού. Τα μοναχοπαίδια πλέον γίνονται η πλειοψηφία!
Η τάση του λεγόμενου "one-and-done" (σταματάω στο ένα παιδί)που σίγουρα θα έχεις δει στα social media κερδίζει τόσο έδαφος, που στο άμεσο μέλλον οι οικογένειες με μοναχοπαίδι ενδέχεται να αποτελούν την πλειοψηφία. Η οικονομική ανασφάλεια, το δυσβάσταχτο κόστος της παιδικής φροντίδας, η εξέλιξη των έμφυλων ρόλων, η μητρότητα σε μεγαλύτερη ηλικία, αλλά και οι ανησυχίες για το περιβάλλον, πείθουν όλο και περισσότερους γονείς ότι τα δύο ή περισσότερα παιδιά αποτελούν τεράστια πρόκληση ή και ανέφικτο στόχο.
Διαβάστε Επίσης
Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το 49% των οικογενειών με παιδιά αφορά μοναχοπαίδια. Παγκοσμίως, ο δείκτης γονιμότητας έχει πέσει από τα 5 παιδιά ανά γυναίκα το 1960, στα 2,3 παιδιά το 2020, χωρίς καμία τάση επιβράδυνσης.
Πόσο μοναχοπαίδια είναι αυτά τα παιδιά; Θα μεγαλώσουν μοναχικά, και κακομαθημένα, όπως υποστηρίζουν τα στερεότυπα; Η επιστήμη απαντά κατηγορηματικά: Όχι. Μάλιστα, η επιλογή του ενός παιδιού μπορεί να είναι η ιδανική για όλους.
Το "σύνδρομο του μοναχοπαιδιού": Ένας μύθος του 1896
Για να καταλάβουμε από πού πηγάζουν οι προκαταλήψεις, πρέπει να γυρίσουμε πίσω στο 1896 στις ΗΠΑ. Οι παιδοψυχολόγοι G. Stanley Hall και E.W. Bohannon χρησιμοποίησαν ένα ερωτηματολόγιο για να καταγράψουν την προσωπικότητα των μοναχοπαιδιών, ονομάζοντας τη μελέτη τους "Μια μελέτη για τα ιδιόρρυθμα και εξαιρετικά παιδιά".
Το συμπέρασμά τους ήταν ότι τα παιδιά χωρίς αδέλφια ήταν μοναχικά, αυταρχικά, αντικοινωνικά και κακομαθημένα, με τον Hall να δηλώνει μάλιστα τότε ότι "το να είσαι μοναχοπαίδι είναι από μόνο του μια ασθένεια". Αν και η μελέτη αυτή έχει δεχθεί σφοδρή κριτική για τις μεθόδους της, δημιούργησε μια προκατάληψη που επιμένει μέχρι σήμερα.
Τι αποδεικνύουν οι σύγχρονες έρευνες
Η σύγχρονη επιστημονική κοινότητα έχει καταρρίψει πλήρως αυτές τις θεωρίες. Η Δρ. Adriean Mancillas, συγγραφέας εξειδικευμένων μελετών για τα μοναχοπαίδια, επισημαίνει στο sciencefocus:
"Η πλειοψηφία των ερευνών δείχνει σταθερά ότι τα μοναχοπαίδια παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα στις ακαδημαϊκές και εκπαιδευτικές τους επιδόσεις. Όσον αφορά την κοινωνικότητα και την προσωπικότητα, τα δεδομένα αποδεικνύουν ότι είναι σε τεράστιο βαθμό όμοια με τους συνομηλίκους τους που έχουν αδέλφια. Δεν παρατηρούνται ουσιαστικές διαφορές στη συμπεριφορά".
Φυσικά, κάποια μοναχοπαίδια μπορεί να νιώσουν μοναξιά ή να γίνουν κακομαθημένα - αλλά στον ίδιο ακριβώς βαθμό που μπορεί να συμβεί και σε ένα παιδί με τρία αδέλφια. Ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι τα αδέλφια, αλλά οι γονείς. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα ευτυχισμένο, σταθερό σπίτι παρουσιάζουν τα ίδια επίπεδα ευτυχίας και κοινωνικής σταθερότητας, ανεξάρτητα από τον αριθμό των μελών της οικογένειας.
Τα μοναδικά πλεονεκτήματα και οι προκλήσεις
Το μοναχοπαίδι βρίσκεται όντως σε μια μοναδική θέση: Είναι ο αποκλειστικός αποδέκτης της προσοχής, του χρόνου και των οικονομικών πόρων των γονιών του, μακριά από τις συγκρούσεις και τον ανταγωνισμό που φέρνει η συμβίωση με αδέλφια.
Αυτό μεταφράζεται σε έναν πολύ πιο στενό και ισχυρό δεσμό με τους γονείς. Η μόνη πρόκληση σε αυτή τη στενή σχέση είναι ότι το παιδί ενδέχεται να εκτεθεί περισσότερο στο άγχος των γονιών του ή να βιώσει μια συναισθηματική ένταση που, σε άλλη περίπτωση, θα εξισορροπούσε η παρουσία ενός αδελφού. Ωστόσο, σύμφωνα με την Adriean Mancillas, οι έρευνες σε ενήλικες που μεγάλωσαν ως μοναχοπαίδια δείχνουν ότι η εμπειρία τους ήταν σε γενικές γραμμές απόλυτα θετική.
Γιατί το "ένα παιδί" κάνει καλό... και στους γονείς
Η κοινωνική ψυχολόγος Susan Newman εξηγεί στο sciencefocus ότι η επιλογή του ενός παιδιού κρύβει ένα τεράστιο όφελος που σπάνια συζητιέται: την ευτυχία των ίδιων των γονιών.
Ενώ η απόκτηση του πρώτου παιδιού συνδέεται με κατακόρυφη αύξηση της ευτυχίας των γονιών, η έλευση ενός δεύτερου παιδιού συχνά σχετίζεται με μείωση των επιπέδων ευτυχίας και αύξηση του στρες για τη μητέρα. Η ψυχολογική αυτή "ανταμοιβή" μειώνεται στο μισό στο δεύτερο παιδί, ενώ στο τρίτο παιδί δεν παρατηρείται καμία επιπλέον θετική επίδραση στην ψυχολογία των γονιών.
Αυτό το φαινόμενο είναι ακόμα πιο έντονο σε χώρες που δεν διαθέτουν ισχυρές κρατικές δομές στήριξης της οικογένειας, σε αντίθεση με χώρες που προσφέρουν δωρεάν παιδικούς σταθμούς ή τεράστιες άδειες μητρότητας.
Τα μοναχοπαίδια, λοιπόν, όχι μόνο δεν παρουσιάζουν κανένα "σύνδρομο", αλλά βοηθούν τους γονείς τους να απολαμβάνουν μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια, προσωπική ελευθερία και ψυχική ηρεμία. Τα μοναχοπαίδια μεγαλώνουν μια χαρά και ήρθε η ώρα να το φωνάξουμε!
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
