"Βαριέμαι!", "Δεν ξέρω τι να κάνω…", "Βαριέμαι υπερβολικά!". Πόσες φορές μέσα στη βδομάδα ακούμε αυτές τις ατάκες; Παρά τις αμέτρητες δραστηριότητες και την πρόσβαση σε οθόνες, πολλά παιδιά εξακολουθούν να νιώθουν απογοήτευση και βαρεμάρα όταν βρίσκονται στο σπίτι, ειδικά όταν κλείνουν τα σχολεία.
Αυτό, φυσικά, φέρνει άμεσα ένταση στους γονείς αφού μας κάνει να νιώθουμε μεγαλύτερη πίεση κι από έναν... ανιματέρ παιδικών πάρτι. Πρέπει να τα κρατάμε μονίμως απασχολημένα; Μήπως η παιδική βαρεμάρα και η διαχείρισή της κρύβουν ένα βαθύτερο σκοπό που μας διαφεύγει;
Τι είναι τελικά η βαρεμάρα;
Η βαρεμάρα δεν είναι ένα απλό, επιφανειακό συναίσθημα όπως ο θυμός ή η χαρά, αλλά μια σύνθετη συναισθηματική κατάσταση. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι εξυπηρετεί έναν σημαντικό εξελικτικό σκοπό. Είναι ο τρόπος του εγκεφάλου μας να μας σπρώξει να ξεπεράσουμε τον εφησυχασμό μας. Είναι η κινητήριος δύναμη για να εξερευνήσουμε νέα μέρη και πράγματα. Με απλά λόγια, η βαρεμάρα μάς οδηγεί στην καινοτομία επειδή, ως ανθρώπινα όντα, αγαπάμε καθετί καινούργιο.
Μας γλιτώνουν οι οθόνες από τη βαρεμάρα;
Θα πίστευε κανείς ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με το ίντερνετ δεν ξέρουν τι πάει να πει βαρεμάρα. Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική.
Η προηγούμενη γενιά είχε μάθει να διαχειρίζεται χαμηλότερα επίπεδα ερεθισμάτων. Τα σημερινά παιδιά έχουν συνηθίσει σε τόσο υψηλά επίπεδα διέγερσης, που το όριο της βαρεμάρας τους έχει πέσει πολύ χαμηλά.
Μιλώντας στο BBC, η Dr. Sandi Mann, λέκτορας ψυχολογίας και συγγραφέας του βιβλίου "Η Επιστήμη της Βαρεμάρας: Γιατί η Βαρεμάρα κάνει Καλό", εξηγεί: "Τα σημερινά παιδιά βαριούνται πιο πολύ από ποτέ. Η προηγούμενη γενιά είχε μάθει να διαχειρίζεται χαμηλότερα επίπεδα ερεθισμάτων. Τα σημερινά παιδιά έχουν συνηθίσει σε τόσο υψηλά επίπεδα διέγερσης, που το όριο της βαρεμάρας τους έχει πέσει πολύ χαμηλά. Χρειάζονται όλο και περισσότερα ερεθίσματα για να μη βαριούνται και δεν ξέρουν πώς να βγάλουν τα ίδια τον εαυτό τους από αυτή την κατάσταση. Το μόνο που κάνουν είναι να σκρολάρουν στο ίντερνετ για να "διώξουν" τη βαρεμάρα".
Η ακαδημαϊκός Dr. Teresa Belton, μιλώντας επίσης στο BBC, τονίζει ότι η βαρεμάρα είναι το απαραίτητο σπίρτο για να ανάψει η δημιουργικότητα. Έχοντας πάρει συνεντεύξεις από πολλούς δημιουργικούς ανθρώπους για τα παιδικά τους χρόνια, κατέληξε στο εξής: "Όταν τα παιδιά δεν έχουν τι να κάνουν σήμερα, ανοίγουν αμέσως την τηλεόραση, τον υπολογιστή ή το κινητό. Όμως, τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να "χαζέψουν", χρόνο για να φανταστούν, να ακολουθήσουν τις δικές τους σκέψεις, να επεξεργαστούν τις εμπειρίες τους μέσα από το παιχνίδι ή απλώς να παρατηρήσουν τον κόσμο γύρω τους".
3 συμβουλές από την Dr. Sandi Mann για τους γονείς
Πώς μπορούμε, λοιπόν, να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να αγκαλιάσουν τη βαρεμάρα τους αντί να τη φοβούνται;
1. Άφησέ τα να βαρεθούν
Ως γονείς, δεχόμαστε τεράστια πίεση ότι πρέπει να προσφέρουμε συνεχώς ερεθίσματα και γνώσεις στα παιδιά μας για να μην "χάσουν το πλεονέκτημα". Φοβόμαστε ότι αν το παιδί μας βαριέται, αποτυγχάνουμε. Στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο: αποτυγχάνουμε αν δεν τα αφήνουμε ποτέ να βαρεθούν.
2. Βάλε όρια στα tablet και τα κινητά
Μην αφήνεις τα παιδιά να βασίζονται αποκλειστικά σε συσκευές και παθητικές δραστηριότητες για να σκοτώσουν την ώρα τους. Χρειάζονται πραγματικό χρόνο βαρεμάρας, όπου το μόνο εργαλείο διασκέδασης που θα έχουν στη διάθεσή τους θα είναι η ίδια τους η φαντασία.
3. Δώσε τους απλά υλικά
Μην τους αγοράζεις έτοιμα παιχνίδια με κουμπιά. Δώσε τους παλιά ρούχα για να μεταμφιεστούν, χαρτόνια, υλικά για χειροτεχνίες ή οτιδήποτε άχρηστο υπάρχει στο σπίτι. Πρέπει να ενεργοποιηθούν τα ίδια. Αυτό θα αυξήσει την ανεκτικότητά τους στη βαρεμάρα, θα τα βοηθήσει να συγκεντρώνονται καλύτερα και θα χτίσει τη δημιουργικότητά τους.
Την επόμενη φορά που το παιδί σου θα έρθει και θα σου παραπονεθεί ότι δεν έχει τι να κάνει, μην τρέξεις να του βρεις απασχόληση ή να του δώσεις ένα κινητό στο χέρι. Πάρε μια βαθιά ανάσα και πες του με χαμόγελο: "Η βαρεμάρα σου κάνει καλό! Απόλαυσέ τη και δες τι μπορείς να σκαρφιστείς!"

