Όταν οι γονείς βλέπουν για πρώτη φορά το παιδί τους να γράφει το "Ε" σαν να καθρεφτίζεται, το "3" ανάποδα ή να ξεκινάει να γράφει από τα δεξιά προς τα αριστερά, ο πρώτος φόβος που μυαλό τους είναι συνήθως η δυσλεξία. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται κατοπτρική γραφή και αποτελεί μια συχνή και, κατά κανόνα, απόλυτα φυσιολογική αναπτυξιακή φάση.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν γεννιέται προγραμματισμένος να διαβάζει και να γράφει. Στις μικρές ηλικίες (4 έως 6 ετών), το οπτικό σύστημα του παιδιού χρησιμοποιεί έναν μηχανισμό που ονομάζεται "κατοπτρική γενίκευση". Για τον εγκέφαλο ενός νηπίου, μια καρέκλα παραμένει καρέκλα είτε κοιτάζει προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά. Το ίδιο υποθέτει αρχικά ότι ισχύει και για τα γράμματα: το "Β" ή το "Ρ" θεωρεί ότι είναι το ίδιο γράμμα όποια κατεύθυνση κι αν έχει.
Πότε είναι φυσιολογικό και πότε ανησυχούμε;
Ηλικίες 4–6 ετών: Η κατοπτρική γραφή είναι απόλυτα αναμενόμενη. Ο εγκέφαλος του παιδιού βρίσκεται στη διαδικασία ωρίμανσης του προσανατολισμού στον χώρο (προσανατολισμός δεξιά/αριστερά) και της οπτικής διάκρισης.
Ηλικίες 7+ ετών (Β' Δημοτικού και μετά): Αν το παιδί συνεχίζει να γράφει συστηματικά ανάποδα, δυσκολεύεται να ξεχωρίσει το δεξιά από το αριστερά, ή αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην ανάγνωση, τότε συνιστάται μια ειδική διαγνωστική αξιολόγηση από λογοθεραπευτή ή ειδικό παιδαγωγό για να αποκλειστούν μαθησιακές δυσκολίες ή δυσλεξία.
Πώς να βοηθήσετε το παιδί στο σπίτι:
1. Μην το διορθώνετε με αυστηρότητα: Αποφύγετε να πείτε "Το έγραψες λάθος!". Προτιμήστε να του δείξετε το σωστό: "Κοίτα, αυτό το γράμμα κοιτάζει προς την πλευρά του παραθύρου!".
2. Οπτικά στηρίγματα: Βάλτε ένα πράσινο αυτοκόλλητο στη δεξιά πλευρά του τετραδίου (για να ξέρει από πού ξεκινάει) ή μια τελεία στο σημείο εκκίνησης του γράμματος.
3. Αισθητηριακή γραφή: Σχεδιάστε τα γράμματα πάνω σε άμμο, με πλαστελίνη, ή στην πλάτη του παιδιού με το δάχτυλό σας, ώστε να νιώσει την κατεύθυνση της κίνησης.
Σύμφωνα με ερευνητικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Educational Psychology, η κατοπτρική γραφή στα νήπια είναι ένα μεταβατικό στάδιο νευρολογικής οργάνωσης και εξαλείφεται αυτόματα στο 85% των παιδιών με την πάροδο της πρώτης σχολικής χρονιάς.

