Αν έχεις αναρωτηθεί ποτέ αν το παιδί σου αναπτύσσεται σωστά σε συναισθηματικό επίπεδο, κάνεις την κατάλληλη ερώτηση – αλλά μπορεί να ψάχνεις για τα λάθος σημάδια. Η συναισθηματική ωριμότητα στα παιδιά δεν έχει να κάνει με το αν είναι ήρεμα, υπάκουα ή "εύκολα" στη διαχείριση.
Σύμφωνα με την ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέα Dr. Lindsay Gibson, η συναισθηματική ωριμότητα είναι η αόρατη βάση πίσω από καθετί που έχει σημασία. Είναι η εσωτερική ικανότητα του παιδιού να συνδέει τη σκέψη με το συναίσθημα, να χτίζει μια σταθερή εικόνα για τον εαυτό του και να διαχειρίζεται τις σχέσεις του χωρίς να χάνει τον έλεγχο. Όταν αυτή η εσωτερική "καλωδίωση" λειτουργεί σωστά, το παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί τη λογική του για να ηρεμεί τα συναισθήματά του και, αντίστοιχα, τα συναισθήματά του για να τροφοδοτεί τη δημιουργικότητά του.
Τα παιδιά έχουν μια έμφυτη τάση να φτάσουν εκεί. Εμείς, ως γονείς, δεν χρειάζεται να κατασκευάσουμε αυτή την ανάγκη, αλλά πρέπει να ξέρουμε τι ψάχνουμε σε κάθε ηλικιακό στάδιο.
Η συναισθηματική ωριμότητα ανά ηλικία
1. Νήπια (1–3 ετών): Η εποχή της διεκδίκησης
Αν το δίχρονο παιδί σου τρέχει προς την αντίθετη κατεύθυνση και λέει "όχι" σε οτιδήποτε του προτείνεις, αυτό δεν είναι κακό σημάδι, είναι ακριβώς αυτό που θέλεις να βλέπεις.
Τι ψάχνουμε: Το υγιές αναπτυξιακό χαρακτηριστικό σε αυτή την ηλικία είναι η συνεχής εναλλαγή ανάμεσα στην ανεξαρτησία και τη σύνδεση. Το νήπιο θέλει να γίνει ο "κυρίαρχος του σύμπαντος", απομακρύνεται με ορμή για να δοκιμάσει τα όριά του και μετά επιστρέφει τρέχοντας σε εσένα για να "γεμίσει τις μπαταρίες" του με ασφάλεια.
Το καμπανάκι: Αντίθετα με ό,τι πιστεύουμε, ένα υπερβολικά ήσυχο και υπάκουο νήπιο που δεν φέρνει ποτέ αντίσταση ίσως χρειάζεται περισσότερη προσοχή, καθώς μπορεί να μην αποκτά αρκετές εμπειρίες αυτονομίας.
2. Παιδιά δημοτικού (5–11 ετών): Τα χρόνια της κοινωνικοποίησης
Σε αυτή την ηλικία, το συναισθηματικό πεδίο μετατοπίζεται από την ανεξαρτησία του σπιτιού στην ανάγκη του να ανήκει στον ευρύτερο κόσμο.
Τι ψάχνουμε: Τα σημάδια της υγιούς ανάπτυξης επικεντρώνονται γύρω από το "θέλω": θέλω να φτιάξω πράγματα, να πετύχω στόχους και, κυρίως, να κάνω φίλους. Τα παιδιά νοιάζονται έντονα για την παρέα τους, για το πώς ταιριάζουν με τους άλλους και για το τι πιστεύουν οι τρίτοι γι' αυτά. Αυτή η ενασχόληση με την κοινωνική ιεραρχία μπορεί να σε εξαντλεί ως γονιό, αλλά είναι απαραίτητη για να χτίσουν τους συναισθηματικούς μύες που θα χρησιμοποιήσουν σε όλη τους τη ζωή.
3. Έφηβοι (12–18 ετών): Η εποχή του "δεν είσαι πια cool"
Οι έφηβοι έχουν ένα ταλέντο να μας ραγίζουν λίγο την καρδιά. Απομακρύνονται, σε θεωρούν πηγή ντροπής και ξαφνικά έχουν απόψεις που δεν αναγνωρίζεις. Κι όμως, αυτή είναι η δουλειά τους.
Τι ψάχνουμε: Ο έφηβος που ζητά ιδιωτικότητα, στρέφεται στους συνομηλίκους του και πειραματίζεται με την ταυτότητά του (ακόμα και με τρόπους που σου φαίνονται εξωφρενικοί) κάνει σωστά τη δουλειά της εφηβείας. Προσπαθεί να απαντήσει στο κεντρικό ερώτημα: "Ποιος θέλω να γίνω;".
Κι η δική σου συναισθηματική ωριμότητα έχει σημασία
Ένα από τα πιο ισχυρά πράγματα που μπορείς να κάνεις για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σου δεν έχει καμία σχέση με το ίδιο το παιδί, αλλά με τον εαυτό σου.
Οι γονείς που έχουν επεξεργαστεί ειλικρινά τις δυσκολίες των δικών τους παιδικών χρόνων –και μπορούν να μιλήσουν για τις αντιξοότητες που έζησαν με έναν ώριμο και ολοκληρωμένο τρόπο– μεγαλώνουν παιδιά με υψηλότερα ποσοστά ασφαλούς πρόσδεσης. Αντίθετα, οι γονείς που προσπερνούν το παρελθόν τους με ένα βιαστικό "όλα ήταν τέλεια, δεν έχω τίποτα να θυμάμαι", είναι πιο πιθανό να δουν στα παιδιά τους ανασφάλεια και προβλήματα συμπεριφοράς.
"Δεν είναι μικρό πράγμα να αντιμετωπίζουμε τα πληγωμένα μας συναισθήματα", εξηγεί η Dr. Gibson. "Όταν το κάνουμε, δείχνουμε ότι έχουμε τη συναισθηματική ωριμότητα να σταθούμε δίπλα στο παιδί μας με τρόπο που θα ενθαρρύνει τη δική του".
Δεν χρειάζεται να είσαι τέλεια – χρειάζεται να επανορθώνεις
Κάθε γονιός έχει χάσει τον έλεγχο. Έχει πει τη λάθος κουβέντα, έχει δείξει αφηρημένος ή έχει ξεσπάσει το στρες της ημέρας στο παιδί που έφταιγε λιγότερο. Το λάθος ή η ρήξη δεν είναι το πρόβλημα, αυτό που κάνεις μετά είναι που μετράει.
Τα παιδιά των οποίων οι γονείς μετά από έναν καβγά αναγνώριζαν τι συνέβη, άκουγαν τα συναισθήματα του παιδιού και έκαναν μια ειλικρινή επανόρθωση, εμφάνιζαν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη προς τους γονείς τους σε σχέση με τα παιδιά των οποίων οι γονείς δεν έκαναν σχεδόν ποτέ λάθη.
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί μαθαίνει δύο πολύτιμα μαθήματα:
- Η μαμά κάνει λάθη, αλλά το παρατηρεί, με αγαπάει και νοιάζεται για το πώς νιώθω.
- Όταν κάτι πηγαίνει στραβά σε μια σχέση, μπορείς να το επικοινωνήσεις και οι άνθρωποι που σε αγαπούν θα επιστρέψουν σε εσένα για να το λύσετε. Αυτό είναι το προσχέδιο σχέσεων που θα κουβαλάει μαζί του για πάντα.
Το να μεγαλώσεις ένα συναισθηματικά ώριμο παιδί δεν σημαίνει να κατασκευάσεις μια τέλεια συμπεριφορά. Σημαίνει να είσαι ο άνθρωπος που το παιδί εμπιστεύεται αρκετά ώστε να επιστρέφει πάντα σε αυτόν, καθώς προσπαθεί να ανακαλύψει ποιος πραγματικά είναι.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
