Κλαίει ξαφνικά επειδή έχει πολύ διάβασμα, σέρνεται στη δραστηριότητα και το μόνο που θέλει να κάνει είναι να κάτσει σπίτι και να δει τηλεόραση. Το άγχος εξαιτίας της πίεσης που νιώθει για τις υποχρεώσεις του στο σχολείο ή το δύσκολο πρόγραμμά του δεν έρχεται πάντα με κλάμα ή φωνές. Μπορεί και να κρύβεται πίσω από σωματικούς πόνους, σιωπές και μια απροσδόκητη άρνηση να περάσει την εξώπορτα.
Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικάνικου CDC, σχεδόν ένα στα δέκα παιδιά έρχεται αντιμέτωπο με κάποια μορφή άγχους, ενώ τα ποσοστά αυτά μεγαλώνουν χρόνο με τον χρόνο. Επειδή τα παιδιά μας πολλές φορές δεν έχουν τις λέξεις για να εξηγήσουν αυτό που τους συμβαίνει μέσα τους, η ευθύνη πέφτει σε εμάς: να διαβάσουμε τα σημάδια πριν το άγχος γίνει μόνιμος επισκέπτης.
Πώς να καταλάβεις ότι το παιδί σου έχει σχολικό άγχος;
Αν το άγχος μείνει αδιάγνωστο και χωρίς στήριξη, μπορεί να επηρεάσει τα πάντα: τις σχολικές του επιδόσεις, την κοινωνικοποίησή του και τη γενικότερη ψυχική του ηρεμία. Τα σημάδια, όμως, δεν είναι πάντα προφανή.
Η άρνηση να πάει στο σχολείο: Είναι ίσως το μεγαλύτερο "καμπανάκι". Όταν το παιδί βάζει τα δυνατά του να αποφύγει την τάξη, αξίζει την προσοχή σου.
Σωματικά συμπτώματα που μοιάζουν με ασθένεια: Πόνοι στην κοιλιά, πονοκέφαλοι ή ναυτία το πρωί πριν φύγετε. Και το σημαντικότερο; Ακόμη κι αν αυτά προέρχονται από το άγχος και το στρες, δεν σημαίνει ότι το παιδί προσποιείται. Ο πόνος είναι πέρα για πέρα αληθινός.
Πτώση στην απόδοση ή αλλαγή συμπεριφοράς: Δυσκολία συγκέντρωσης, ελλιπείς εργασίες, ή συνεχείς επισκέψεις στη σχολική νοσηλεύτρια και την τουαλέτα.
Πού οφείλεται;
Οι λόγοι ποικίλλουν: από το άγχος αποχωρισμού από εσένα, τον φόβο της αποτυχίας στα τεστ, τυχόν ζητήματα bullying ή κοινωνικής απομόνωσης, μέχρι και την ένταση που μπορεί να υπάρχει στο σπίτι (όπως μια αλλαγή ή οικογενειακές δυσκολίες).
7 πρακτικά βήματα για να βοηθήσεις το παιδί
Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά σταθερή και ψύχραιμη καθοδήγηση. Ακολούθησε μερικές δοκιμασμένες στρατηγικές:
Βρες την πηγή: Μίλησε με το παιδί και ψάξε αν συμβαίνει κάτι συγκεκριμένο στο σχολείο (π.χ. κάποιος εκφοβισμός ή δυσκολία σε ένα μάθημα) για να το λύσεις στη ρίζα του.
Επέστρεψε στη ρουτίνα (ακόμη κι αν υπάρχει άγχος): Όσο περισσότερο μένει το παιδί εκτός σχολείου, τόσο μεγαλώνει ο φόβος του. Η επιστροφή είναι μονόδρομος, με τη δική σου υποστήριξη.
Μην ενισχύεις άθελά σου το σπίτι ως "καταφύγιο απόδρασης": Αν το παιδί μένει σπίτι λόγω άγχους, φρόντισε να μην το μετατρέψεις σε πάρτι με απεριόριστα βιντεοπαιχνίδια και σνακ, γιατί έτσι διαιωνίζεις την αποφυγή.
Κάνε πρόβες: Για τα μικρότερα παιδιά, κάντε μια δοκιμαστική διαδρομή μέχρι το σχολείο λίγες μέρες πριν, μπείτε στην αυλή και περπατήστε στους χώρους για να εξοικειωθούν.
Θέσε μικρούς, εφικτούς στόχους: Αντί να τού λες "θα περάσεις τέλεια όλη μέρα", βάλε μικρότερους στόχους: "Σήμερα θα δώσεις την εργασία σου στον δάσκαλο" ή "Στο διάλειμμα θα παίξεις με τις κούνιες".
Επιβράβευσε την προσπάθεια: Όχι με δωροδοκίες, αλλά με μια ωραία οικογενειακή δραστηριότητα στο τέλος της εβδομάδας (όπως μια βραδιά ταινίας ή παγωτό) για να γιορτάσετε ότι πάλεψε με το άγχος του και τα κατάφερε.
Φτιάξτε ένα "κουτί άγχους": Ένα μικρό φυσικό κουτί με πράγματα που το ηρεμούν: μια οικογενειακή φωτογραφία, ένα σαπούνι με ωραία μυρωδιά, ή υπενθυμίσεις για τεχνικές αναπνοής.
Το σημαντικότερο όλων; Να επικυρώνεις τα συναισθήματά του. Άκουσέ το, δείξτου ότι καταλαβαίνεις τον φόβο του, αλλά ταυτόχρονα κράτησε γερά το τιμόνι, δείχνοντάς του ότι είναι ασφαλές. Η δική σου ηρεμία είναι το καλύτερό του στήριγμα.

