Θα μοιάσει στη μαμά ή στον μπαμπά; Τι λένε τα γονίδια για την εμφάνιση του μωρού σου

Όταν περιμένεις μωρό, είναι φυσικό να αναρωτιέσαι: Πώς θα μοιάζει; Θα πάρει τη μύτη μου ή τα αυτιά του μπαμπά του; Θα μοιάζει με τους παπούδες; Παρότι οι γονείς κάνουμε προβλέψεις, ακόμη και η επιστήμη δεν μπορεί να καθορίσει με ακρίβεια την εμφάνιση ενός μωρού πριν γεννηθεί.

Από τι επηρεάζεται η εμφάνιση του μωρού

Η εμφάνιση του μωρού σου επηρεάζεται από έναν συνδυασμό γονιδίων και από τους δύο γονείς, δημιουργώντας μοναδικά χαρακτηριστικά.

Το χρώμα μαλλιών και ματιών δεν μπορεί να προβλεφθεί απόλυτα και μπορεί να αλλάξει καθώς το παιδί μεγαλώνει.

Το μέγεθος και το ύψος επηρεάζονται από τη γενετική, αλλά και από την υγεία και το περιβάλλον.

Σύμφωνα με τον αμερικανό γενετιστή Barry Starr "ακόμη κι αν εξετάζαμε όλο το DNA ενός εμβρύου, δεν θα μπορούσαμε να προβλέψουμε πλήρως την εμφάνισή του", εξηγώντας πως υπάρχουν ακόμη πολλά που δεν γνωρίζουμε για τον τρόπο που τα γονίδια επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά.

Η επιστήμη μάς δίνει κάποιες απαντήσεις για το γιατί έχουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, ενώ οι σύγχρονοι υπέρηχοι προσφέρουν μια πρώτη εικόνα της ανάπτυξης του μωρού. Τι μπορεί να καθορίσει την εμφάνιση του παιδιού σου, σύμφωνα με τα όσα λέει ο γενετιστής σε συνέντευξή του;

Πώς θα μοιάζει το μωρό σου;

Τα γονίδια παίζουν βασικό ρόλο, όμως είναι απρόβλεπτα. Τα παιδιά κληρονομούν γονίδια και από τους δύο γονείς, αλλά κάποια "ενεργοποιούνται" και κάποια όχι, ενώ επηρεάζουν και άλλα γονίδια. Κάποιες φορές ένα παιδί μοιάζει πολύ σε έναν γονέα ή σε κάποιο αδελφάκι, άλλες φορές δεν θυμίζει κανέναν. Υπάρχουν αμέτρητοι πιθανοί συνδυασμοί.

Τα βιολογικά παιδιά μοιράζονται περίπου το 50% του DNA με κάθε γονέα και με τα αδέρφια τους, αφήνοντας μεγάλο περιθώριο διαφοροποίησης. Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να πάρει τα χείλη του ενός γονέα και ένα άλλο παιδί της ίδιας οικογένειας τα χείλη του άλλου.

Η οστική δομή ενός παιδιού δεν ολοκληρώνεται πριν από την ηλικία των 20 ετών, επειδή εμπλέκονται πολλά γονίδια που σχετίζονται με την ανάπτυξη, τα οστά και την κατανομή λίπους. Γι’ αυτό και η εμφάνιση αλλάζει με τον χρόνο.

Πώς θα είναι τα μαλλιά του μωρού σου;

Κάθε άνθρωπος κληρονομεί πολλά ζεύγη γονιδίων που επηρεάζουν το χρώμα και τον τύπο των μαλλιών. Ένα μωρό μπορεί να έχει έως και 20 διαφορετικά γονίδια που συμβάλλουν στο τελικό αποτέλεσμα.

Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη ακριβώς πόσα γονίδια καθορίζουν το χρώμα των μαλλιών. Αν δύο καστανομάλληδες γονείς αποκτήσουν ξανθό παιδί, σημαίνει ότι και οι δύο είχαν υπολειπόμενα ξανθά γονίδια που τελικά εκφράστηκαν.

Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώμα μαλλιών, ματιών και επιδερμίδας σχετίζονται με τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που παράγουν χρωστική. Η ποσότητα και ο τύπος μελανίνης επηρεάζουν αν τα μαλλιά θα είναι σκούρα, ανοιχτά ή κοκκινωπά. Και τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σύνθετα, γιατί το χρώμα μαλλιών μπορεί να αλλάξει με την ηλικία. Στην εφηβεία, για παράδειγμα, οι ορμόνες μπορούν να ενεργοποιήσουν γονίδια που σκουραίνουν ή αλλάζουν την υφή των μαλλιών.

Πώς θα είναι τα μάτια του μωρού σου;

Αν το μωρό γεννηθεί με γαλαζογκρίζα μάτια, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να αλλάξουν χρώμα. Εκτός αν είναι πολύ σκούρα από τη γέννηση, το χρώμα συνήθως μεταβάλλεται και μπορεί να σταθεροποιηθεί έως και έξι μήνες μετά. Τα κύτταρα που παράγουν χρώμα στην ίριδα χρειάζονται έκθεση στο φως για να ενεργοποιηθούν.

Τουλάχιστον δύο γονίδια επηρεάζουν το χρώμα των ματιών, με διαφορετικούς συνδυασμούς που οδηγούν σε καφέ, πράσινα ή μπλε μάτια. Αν ένας γονέας έχει σκούρα μάτια και ο άλλος ανοιχτά, το παιδί έχει περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσει σκούρα, επειδή το καφέ είναι κυρίαρχο χαρακτηριστικό. Ωστόσο, δύο γονείς με καφέ μάτια μπορούν να αποκτήσουν παιδί με ανοιχτόχρωμα μάτια αν και οι δύο φέρουν υπολειπόμενα γονίδια.

Πόσο μεγάλο θα είναι το μωρό σου;

Είναι δύσκολο να προβλεφθεί το μέγεθος ενός μωρού, γιατί οι μετρήσεις κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως τα υγρά, ο σωματότυπος της εγκύου και ο χρόνος του υπερήχου. Επιπλέον, το βάρος ή το ύψος στη γέννηση δεν καθορίζουν απαραίτητα τη μελλοντική ανάπτυξη.

Παράγοντες όπως ο διαβήτης κύησης ή η προεκλαμψία μπορούν επίσης να επηρεάσουν το μέγεθος στη γέννηση. Ένα "μεγάλο" ή "μικρό" μωρό δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει έτσι και αργότερα.

Σε γενικές γραμμές, το ύψος καθορίζεται κυρίως από τη γενετική. Υπάρχουν χιλιάδες γενετικοί συνδυασμοί που σχετίζονται με το τελικό ύψος. Παιδιά με προβλήματα υγείας ή ελλείψεις στη διατροφή και τη δραστηριότητα μπορεί να είναι πιο κοντά από το γενετικό τους δυναμικό.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία, μπορείς να κάνεις μια πρόχειρη εκτίμηση για το ύψος:

• Μέθοδος νηπίου: διπλασίασε το ύψος του παιδιού στα 2 χρόνια.
• Μέθοδος γονέων: πρόσθεσε τα ύψη των δύο γονέων, διαίρεσε δια δύο και πρόσθεσε 6,5 cm για αγόρια ή αφαίρεσε 6,5 cm για κορίτσια.
• Άλλος τρόπος είναι να παρακολουθείς την καμπύλη ανάπτυξης. Αν το παιδί βρίσκεται σταθερά γύρω στο 50ό εκατοστημόριο, είναι πιθανό να παραμείνει κοντά σε αυτό και στην ενήλικη ζωή, αν και πάντα μπορεί να υπάρξουν αλλαγές.

Παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν το ύψος είναι:

• ορμόνες και ορμονικές διαταραχές
• παθήσεις όπως κοιλιοκάκη ή αρθρίτιδα
• φάρμακα όπως τα κορτικοστεροειδή
• ύπνος, ψυχική υγεία, ακόμη και περιβαλλοντικοί παράγοντες

Δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψεις με ακρίβεια πώς θα μοιάζει το μωρό σου, ούτε το χρώμα μαλλιών και ματιών ούτε το τελικό ύψος. Όλα εξαρτώνται από έναν μοναδικό συνδυασμό γονιδίων που επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως η υγεία και το περιβάλλον. Οι υπέρηχοι σου δίνουν μια πρώτη εικόνα, αλλά η μεγάλη "αποκάλυψη" θα έρθει όταν το γνωρίσεις μετά τη γέννηση! 

Διαβάστε Επίσης

Πόσο ψηλό θα γίνει το παιδί μου; - Οι τρεις παράγοντες που καθορίζουν το ύψος ενός παιδιού