"Δεν θα τρέξω ανήσυχη όταν πέσει κάτω για να μην το αγχώσω", σκεφτόμουν όταν το παιδί ήταν μικρό και πηγαίναμε στην παιδική χαρά. "Δεν θα ρωτήσω αν έχει διαβάσει για το διαγώνισμα" ή "γιατί τσακώθηκε με τον φίλο του" και πολλές άλλες τέτοιες σκέψεις που κάνουμε οι γονείς για να "μην αγχώσουμε" τα παιδιά. Η αλήθεια είναι ότι ενώ προσπαθούμε να μην αντιδρούμε δείχνοντας το άγχος μας... το άγχος δεν κρύβεται. Κι αν έχεις άγχος, το παιδί το αντιλαμβάνεται και πολλές φορές αρχίζει να αντιδρά κι εκείνο όσο αγχωμένα αντιδράς κι εσύ!
Είναι πολύ δύσκολο για τους γονείς να συμπεριφέρονται καθημερινά σαν να έχουν μπροστά τους ένα εγχειρίδιο ψυχολόγου για το πώς δεν θα επηρεάσουν τα παιδιά με το δικό τους άγχος, για αυτό απευθυνθήκαμε στην ειδικό. Η kids life coach, Κατερίνα Παπαιωάννου, μας έδωσε πρακτικές οδηγίες για να μην μεταφέρουμε το άγχος μας στα παιδιά:
Πώς η γονεϊκή αγχώδης αντίδραση μεταφέρεται στο παιδί
Η αγχώδης αντίδραση των γονέων δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους έχει άμεση επίδραση στην ψυχολογία και τη συμπεριφορά του παιδιού. Τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στις συναισθηματικές καταστάσεις των γονιών τους και συχνά "κατοικούν” συναισθηματικά σε αυτές χωρίς να το συνειδητοποιούμε.
Η επιστήμη δείχνει ότι η γονεϊκή ένταση, ο πανικός ή η υπερβολική ανησυχία μπορεί να προκαλέσει στο παιδί άγχος, φόβο ή δυσκολία συγκέντρωσης, ακόμα και όταν το περιβάλλον φαίνεται ασφαλές. Η αντίδραση αυτή δεν είναι "κακή” ή κακή πρόθεση είναι φυσιολογική μεταβίβαση συναισθημάτων από τον ενήλικα στο παιδί.
Ο καθρέφτης των συναισθημάτων
Τα παιδιά λειτουργούν σαν καθρέφτες των γονέων τους. Όταν ένας γονέας πανικοβάλλεται, το παιδί αισθάνεται ότι υπάρχει κίνδυνος ή απειλή, ακόμα κι αν δεν υπάρχει. Όταν οι γονείς αντιδρούν με ηρεμία, το παιδί μαθαίνει ότι οι καταστάσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με ψυχραιμία.
Αυτό συμβαίνει γιατί ο εγκέφαλος των παιδιών είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στα συναισθήματα των γύρω τους. Τα νευρικά κύτταρα-καθρέφτες και οι περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την αναγνώριση συναισθημάτων επηρεάζονται από τις αντιδράσεις των γονιών σε πραγματικό χρόνο.
Πώς η ένταση των γονιών εμφανίζεται στο παιδί
- Σωματικές εκδηλώσεις: Το παιδί μπορεί να εμφανίσει ταχυκαρδία, τάση για νευρικότητα ή ανησυχία.
- Συναισθηματικές αντιδράσεις: Φόβος, εκρήξεις θυμού ή κλάμα μπορεί να προκύψουν ως άμεση αντίδραση στην ένταση του γονέα.
- Συμπεριφορικές αντιδράσεις: Δυσκολία συγκέντρωσης, άρνηση υπακοής ή απόσυρση είναι συχνές εκδηλώσεις.
Τεχνικές για να μειωθεί η μεταβίβαση άγχους
1. Αναγνώρισε το άγχος σου
Πριν αντιδράσεις στο παιδί, κάνε ένα βήμα πίσω και αναγνώρισε τι νιώθεις. Ένα σύντομο "ενεργειακό check-in” βοηθάει να μην μεταφέρουμε το συναίσθημα αμέσως.
2.Χρησιμοποίησε βαθιές αναπνοές
Απλές αναπνοές μετρώντας ως το τέσσερα στην εισπνοή και το έξι στην εκπνοή μειώνουν τον καρδιακό ρυθμό και ηρεμούν το νευρικό σύστημα. Η ψυχραιμία σου λειτουργεί σαν αγχολυτικό για το παιδί.
3. Επικοινωνία με ηρεμία
Αντί να φωνάζεις ή να πανικοβάλλεσαι, μίλησε στο παιδί με ήρεμη φωνή. Μικρές λέξεις κατανόησης, όπως "Καταλαβαίνω ότι φοβάσαι", βοηθούν το παιδί να νιώσει ασφάλεια.
4. Προβλεπτικές ενέργειες
Όταν ξέρεις ότι μια κατάσταση μπορεί να προκαλέσει άγχος (π.χ. επίσκεψη στο γιατρό ή αλλαγή ρουτίνας), προετοίμασε το παιδί με απλές εξηγήσεις. Η πρόληψη μειώνει την ένταση τόσο για σένα όσο και για το παιδί.
Η μακροπρόθεσμη επίδραση
Όταν οι γονείς ελέγχουν την αγχώδη αντίδρασή τους, τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματα, να αποκτούν αυτοπεποίθηση και να αντιδρούν ψύχραιμα σε προκλήσεις. Αντίθετα, η συνεχής ένταση μπορεί να δημιουργήσει παιδί με υψηλά επίπεδα άγχους ή δυσκολία στην αυτορύθμιση.
Η γονεϊκή αγχώδης αντίδραση δεν είναι απλώς προσωπική υπόθεση επηρεάζει την ψυχολογία και τη συμπεριφορά του παιδιού.
Όσο πιο συνειδητοί γονείς είμαστε, τόσο περισσότερο βοηθάμε τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και να μαθαίνουν να διαχειρίζονται καταστάσεις χωρίς υπερβολικό άγχος. Η ηρεμία και η συνέπεια των γονιών δεν είναι πολυτέλεια, είναι επένδυση στη συναισθηματική υγεία του παιδιού.
Ευχαριστούμε την Kids Life Coach, Κατερίνα Παπαιωάννου, Facebook, Instagram
Διαβάστε Επίσης
